بازتعریف شایستگی های حرفه ای معلمان در عصر دیجیتال و مسیرهای ارتقای آن

نفوذ ژرف فناوری های دیجیتال، منطق درونی و شیوه کارکرد نظام آموزشی را دگرگون ساخته و در نتیجه، مفهوم شایستگی های حرفه ای معلمان دستخوش بازتعریفی بنیادین شده است. این مقاله با رویکردی علمی-ترویجی به بررسی سیر تحول مفهومی شایستگی های معلمان در عصر دیجیتال پرداخته و چهارچوب های شاخص جهانی از جمله چهارچوب ظرفیت های فناوری اطلاعات و ارتباطات معلمان یونسکو، چهارچوب شایستگی دیجیتال مربیان اتحادیه اروپا و مدل دانش محتوایی-آموزشی-فنی تلفیقی را از حیث ویژگی های هسته ای و منطق درونی مورد واکاوی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که شایستگی حرفه ای معلمان در عصر دیجیتال، مسیری مارپیچی را از «سواد فنی» به «آفرینش دانش» و از «کاربست فناوری» به «رهبری زیست بومی» طی می کند. در ادامه، چالش های فراروی این مسیر همچون ضعف آگاهی شناختی، شتاب بی سابقه تغییرات فناورانه، سطحی ماندن تلفیق فناوری در آموزش و نبود پشتیبانی نهادی بررسی شده و راهکارهایی نظام مند نظیر بیدارسازی خودآگاهی معلمان، ایجاد نظام آموزش پلکانی، توسعه آموزش موقعیت محور و بازطراحی ساختارهای حمایتی ارائه می گردد. نتیجه نهایی آنکه شایستگی حرفه ای معلمان در روزگار کنونی، چیزی فراتر از انباشت مهارت های فنی است و به پرورش هسته ای ترکیبی از آگاهی دیجیتال، دانش فنی و خرد تربیتی می انجامد که در نهایت، نقش معلم را از «کاربر فناوری» به «معمار یادگیری» و حتی «رهبر تحول آموزشی» ارتقا می دهد.

کلیدواژه ها:

شایستگی های حرفه ای معلمان ، سواد دیجیتال ، تحول دیجیتال در آموزش ، شایستگی دیجیتال معلمان.