امکان سنجی جایگزینی آزمون های روان شناختی سنتی با داده های رفتاری حاصل از تعامل دانش آموزان در کلاس هوشمند

گسترش فناوری های هوشمند، هوش مصنوعی و سامانه های تحلیل داده، زمینه شکل گیری رویکردهای نوین در سنجش روان شناختی دانش آموزان را فراهم کرده است. یکی از مهم ترین تحولات این حوزه، استفاده از داده های رفتاری حاصل از تعامل دانش آموزان در کلاس های هوشمند به عنوان منبعی برای شناخت ویژگی های شناختی، هیجانی و رفتاری آنان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان سنجی جایگزینی آزمون های روان شناختی سنتی با داده های رفتاری تولیدشده در محیط های یادگیری هوشمند انجام شده است. این مطالعه با روش مروری تحلیلی و با بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی، به تحلیل ظرفیت ها، مزایا، محدودیت ها، چالش ها و الزامات این رویکرد پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که داده های رفتاری، به دلیل ثبت مستمر، طبیعی و چندبعدی تعاملات دانش آموزان، توانایی بالایی در شناسایی الگوهای یادگیری، پیش بینی تغییرات رفتاری، تشخیص زودهنگام مشکلات آموزشی و روان شناختی، شخصی سازی فرایند یادگیری و افزایش دقت تصمیم های آموزشی دارند. با این حال، جایگزینی کامل آزمون های روان شناختی سنتی با این داده ها در شرایط کنونی با چالش هایی مانند نبود استانداردهای روان سنجی جامع، احتمال سوگیری الگوریتم های هوش مصنوعی، تفاوت زیرساخت های فناوری، محدودیت قابلیت تعمیم مدل ها، مسائل مربوط به حفظ حریم خصوصی، امنیت داده ها و ضرورت تفسیر تخصصی نتایج روبه رو است. بر اساس یافته های پژوهش، مناسب ترین رویکرد در شرایط فعلی، بهره گیری از الگوی ترکیبی است که در آن داده های رفتاری به عنوان مکمل آزمون های استاندارد روان شناختی مورد استفاده قرار می گیرند. این رویکرد می تواند ضمن حفظ اعتبار علمی ابزارهای روان سنجی، دقت، پویایی و اثربخشی نظام های سنجش را افزایش دهد. همچنین توسعه زیرساخت های آموزشی، تدوین استانداردهای ملی، ارتقای سواد داده ای معلمان و رعایت اصول اخلاقی و حقوقی، از پیش نیازهای اساسی استقرار موفق این الگو در نظام تعلیم و تربیت به شمار می روند.

کلیدواژه ها:

آزمون های روان شناختی ، داده های رفتاری ، کلاس هوشمند ، هوش مصنوعی ، تحلیل یادگیری