توسعه شاخص تاب آوری حرارتی ساختمان های مسکونی ایران در مواجهه با موج های گرمایی آینده تحت سناریوهای تغییر اقلیم

افزایش دمای جهانی و تشدید رخدادهای حدی اقلیمی، به ویژه موج های گرمایی، به یکی از مهم ترین تهدیدها برای محیط ساخته شده و سلامت انسان تبدیل شده است. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و ویژگی های اقلیمی خود، از جمله مناطق آسیب پذیر در برابر افزایش دما و تداوم دوره های گرمای شدید محسوب می شود. در چنین شرایطی، ارزیابی میزان آمادگی و توانایی ساختمان های مسکونی برای حفظ شرایط قابل سکونت در زمان وقوع موج های گرمایی اهمیت ویژه ای پیدا می کند. هدف این پژوهش توسعه یک شاخص جامع تاب آوری حرارتی برای ساختمان های مسکونی ایران در مواجهه با شرایط اقلیمی آینده است. در این پژوهش ابتدا شاخص های موثر بر تاب آوری حرارتی از مطالعات بین المللی استخراج و در چهار بعد عملکرد حرارتی، آسایش حرارتی، مصرف انرژی و ویژگی های کالبدی دسته بندی شدند. سپس با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن دهی شاخص ها انجام گرفت. به منظور ارزیابی عملکرد ساختمان ها، سناریوهای اقلیمی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 برای افق زمانی 2041 تا 2070 مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد که افزایش شدت موج های گرمایی می تواند موجب کاهش 15 تا 40 درصدی سطح تاب آوری حرارتی ساختمان های متداول کشور شود. همچنین مشخص گردید که عایق کاری پوسته، کنترل تابش خورشیدی، جرم حرارتی مصالح و بهره گیری از راهبردهای سرمایش غیرفعال بیشترین تاثیر را بر افزایش تاب آوری حرارتی دارند.شاخص پیشنهادی قادر است به عنوان ابزاری کاربردی در فرآیند طراحی، ارزیابی و سیاست گذاری ساختمان های سازگار با تغییر اقلیم مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری حرارتی ، موج گرمایی ، ساختمان مسکونی ، تغییر اقلیم ، آسایش حرارتی ، ایران.