ارزیابی مولفه های تاثیرگذار مدرنیته در بناهای تجاری با تحلیل چند معیاره تاپسیس

مدرنیته به عنوان یکی از جریان های فکری و فرهنگی موثر، تحولی بنیادین در معماری، به ویژه در ابعاد کالبدی و عملکردی بناها ایجاد کرده است. این جریان موجب دگرگونی در شیوه های ساخت، کارکرد فضاها و معناهای معماری گردیده است. در این میان، بناهای تجاری به سبب ارتباط مستقیم با فعالیت های اقتصادی و اجتماعی، بیشترین تاثیر را از مولفه های مدرنیته پذیرفته اند.هدف پژوهش حاضر، شناسایی و ارزیابی مولفه های تاثیرگذار مدرنیته در بناهای تجاری با بهره گیری از رویکرد تحلیل چندمعیاره است. در این پژوهش با مرور ادبیات نظری و تحلیل مقالات علمی مرتبط، مجموعه ای از مولفه ها و شاخص های کلیدی مدرنیته در حوزه معماری و فضاهای تجاری استخراج گردید. این مولفه ها ابعادی همچون ادراکی، کالبدی-فضایی، عملکردی، سبک زندگی، اجتماع پذیری سیاست های ساخت و مقوله مدرنیته بوده که از چارچوب نظری بدست آمده است. سپس با به کارگیری روش تحلیل چندمعیاره تاپسیس، اهمیت و اولویت هر یک از مولفه ها بر ۹ بنای منتخب در دوره زمانی پهلوی دوم تا پایان دهه ۱۳۹۰ بر اساس تبیین پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفت. این روش با مقایسه گزینه ها بر اساس فاصله از راه حل ایده آل مثبت و منفی، امکان سنجش درجه اهمیت هر عامل را فراهم ساخت.. نتایج نشان داد که مولفه ادراکی از مهم ترین شاخص های مدرنیته در بناهای تجاری تهران محسوب می شوند. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی تحول مراکز تجاری در ایران از «عملکردگرایی کالبدی» به سوی «تجربه محوری انسانی» تغییر یافته و مولفه های ادراکی، سبک زندگی و اجتماع پذیری بیشترین رشد را داشته اند.

کلیدواژه ها:

مدرنیته ، مولفه های تاثیرگذار ، تحلیل چند معیاره تاپسیس ، بناهای تجاری