قدرت، جنسیت و ایل: تحلیل جامعه شناختی کنش سیاسی بی بی مریم بختیاری در دوران مشروطه

این پژوهش با رویکردی جامعه شناختی–تاریخی به بررسی نسبت میان قدرت، جنسیت و ساختار ایلی در کنش سیاسی بی بی مریم بختیاری در دوره مشروطه می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، چگونگی امکان کنش سیاسی یک زن در بستر نظام مردسالار قاجاری و ساختار ایلی بختیاری است. چارچوب نظری پژوهش بر پایه نظریه قدرت فوکو، نظریه کنش وبر و نظریه های جنسیت در جامعه شناسی معاصر استوار است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل تاریخی منابع کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهد که ساختار ایلی بختیاری به دلیل ماهیت غیرمتمرکز قدرت، امکان مشارکت غیررسمی زنان در شبکه های تصمیم گیری را فراهم می کرد و سرمایه نمادین خانوادگی، نقش مهمی در مشروعیت بخشی به کنش سیاسی بی بی مریم داشت (فوکو، ۱۹۸۰؛ کسروی، ۱۳۸۳؛ ناطق، ۱۳۷۰). همچنین جنسیت در این بستر نه یک مانع مطلق، بلکه یک سازه اجتماعی قابل بازتعریف بوده است (باتلر، ۱۹۹۰). نتیجه پژوهش نشان می دهد که کنش سیاسی زنان در ساختار ایلی را باید به عنوان شکلی از توزیع غیررسمی قدرت تحلیل کرد.

کلیدواژه ها:

قدرت ، جنسیت ، ایل بختیاری ، مشروطه ، بی بی مریم بختیاری ، کنش سیاسی ، جامعه شناسی تاریخی