بررسی تاثیر فعالیت های پژوهشی پژوهش سراها در افزایش سواد زمین شناختی و جغرافیایی دانش آموزان

پژوهش سراهای دانش آموزی به عنوان مراکز مکمل نظام آموزشی، نقشی کلیدی در هدایت استعدادها و تعمیق یادگیری فراتر از کتاب های درسی ایفا می کنند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر فعالیت های پژوهشی این مراکز بر ارتقای سواد زمین شناختی و جغرافیایی دانش آموزان دوره متوسطه است. سواد زمین شناختی و جغرافیایی به عنوان بخشی از سواد علمی جامعه، توانایی درک پدیده های طبیعی، مخاطرات محیطی، مدیریت منابع زمین و تفکر فضایی را در بر می گیرد. روش تحقیق در این مقاله از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته (کمی و کیفی) است. جامعه آماری شامل دانش آموزان فعال در پژوهش سراها و دبیران جغرافیا و زمین شناسی است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سواد محیطی، آزمون های سنجش مهارت های جغرافیایی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که مشارکت دانش آموزان در پروژه های تحقیقاتی، المپیادها، بازدیدهای میدانی و انجمن های علمی پژوهش سراها، تاثیر معنی داری ($p < ۰.۰۵$) بر افزایش درک مفهومی، تفکر فضایی و آگاهی محیط زیستی آن ها داشته است. همچنین، این فعالیت ها شکاف میان دانش نظری کتاب های درسی و کاربردهای عملی در محیط واقعی را پوشش داده اند. در پایان، پیشنهادهایی برای تقویت زیرساخت های آزمایشگاهی پژوهش سراها و هم راستایی بیشتر برنامه های آن ها با سرفصل های درسی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

پژوهش سرای دانش آموزی ، سواد زمین شناختی ، سواد جغرافیایی ، یادگیری پژوهش محور ، تفکر فضایی ، آموزش علوم زمین.