نقش خواب کافی بر یادگیری و تمرکز دانش آموزان متوسطه اول شهر تهران

خواب یکی از نیازهای اساسی انسان و از مهم ترین عوامل موثر بر سلامت جسمی، روانی و شناختی افراد محسوب می شود. در دوران نوجوانی، به ویژه در مقطع متوسطه اول، خواب کافی نقش مهمی در رشد ذهنی، تثبیت حافظه، افزایش تمرکز و بهبود عملکرد تحصیلی ایفا می کند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش خواب کافی بر یادگیری و تمرکز دانش آموزان متوسطه اول شهر تهران بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آنان، ۳۸۴ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI)، پرسشنامه تمرکز و توجه دانش آموزان و شاخص عملکرد تحصیلی بود. داده های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و از طریق نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که بین خواب کافی و یادگیری دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۶۱, p<۰.۰۱). همچنین بین کیفیت خواب و میزان تمرکز دانش آموزان نیز رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=۰.۶۸, p<۰.۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که خواب کافی توانایی پیش بینی بخشی قابل توجه از تغییرات مربوط به یادگیری و تمرکز دانش آموزان را دارد. علاوه بر این، نتایج نشان داد دانش آموزانی که از خواب مناسب و منظم برخوردار هستند، عملکرد تحصیلی مطلوب تر، تمرکز بیشتر و مشارکت آموزشی بالاتری نسبت به سایر دانش آموزان دارند. در مجموع، یافته های پژوهش بیانگر آن است که خواب کافی یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار بر یادگیری و تمرکز دانش آموزان متوسطه اول محسوب می شود. بنابراین توجه به بهداشت خواب، آموزش شیوه های صحیح خواب و ایجاد شرایط مناسب برای استراحت دانش آموزان می تواند نقش موثری در ارتقای کیفیت آموزش و موفقیت تحصیلی آنان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

خواب کافی ، کیفیت خواب ، یادگیری ، تمرکز ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه اول ، شهر تهران.