تغییرات الگوهای خانواده و ازدواج در عصر دیجیتال: مرور ادبیات جامعه شناختی

در عصر دیجیتال، نهاد خانواده و الگوهای ازدواج به عنوان دو رکن اساسی ساختار اجتماعی، تحت تاثیر عمیق فناوری های نوین ارتباطی، رسانه های اجتماعی، اپلیکیشن های همسریابی آنلاین و تغییرات اقتصادی-فرهنگی قرار گرفته اند. این مقاله مروری، با رویکرد جامعه شناختی، به بررسی تحولات ساختاری، کارکردی و ارزشی خانواده و ازدواج می پردازد. بر اساس مرور سیستماتیک ادبیات جهانی و ایرانی، یافته ها نشان می دهد که دیجیتال سازی منجر به تاخیر در سن ازدواج، افزایش همزیستی بدون ازدواج (cohabitation)، تغییر در الگوهای همسرگزینی از سنتی به فردگرایانه، قطبی سازی روابط و چالش هایی مانند کاهش تعاملات رو در رو، افزایش طلاق و تحول در هویت خانوادگی شده است. در عین حال، فرصت هایی مانند تقویت ارتباطات فراملی و دسترسی به تنوع شرکای بالقوه نیز وجود دارد. این مرور با تمرکز بر نظریه های مدرنیته متاخر (گیدنز)، سرمایه اجتماعی (پاتنام) و فردگرایی (بک) و مطالعات تجربی ایرانی، شکاف های پژوهشی را شناسایی و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری ارائه می دهد.