تبیین اثر رهبری اخلاقی بر رفتارهای تلافی جویانه کارکنان در سازمان های دولتی با میانجی گری اعتماد به سرپرست

رفتارهای تلافی جویانه کارکنان یکی از چالش های مهم در سازمان های دولتی محسوب می شود که می تواند عملکرد سازمانی، روابط کاری و اثربخشی خدمات عمومی را تحت تاثیر قرار دهد. در این میان، سبک رهبری مدیران به ویژه رهبری اخلاقی می تواند نقش مهمی در کاهش چنین رفتارهایی ایفا کند. از این رو، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر رهبری اخلاقی مدیران دولتی بر رفتارهای تلافی جویانه کارکنان با نقش میانجی اعتماد به سرپرست است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان اداره کل گمرک تهران به تعداد ۴۲۰ نفر بود که بر اساس فرمول کوکران تعداد ۲۰۱ نفر به عنوان نمونه تعیین شد و در نهایت ۲۰۵ پرسشنامه سالم برای تحلیل مورد استفاده قرار گرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد رهبری اخلاقی براون و همکاران (۲۰۰۵)، اعتماد به سرپرست مک آلیستر (۱۹۹۵) و رفتارهای انحرافی محیط کار بنت و رابینسون (۲۰۰۰) بود. روایی و پایایی ابزار پژوهش از طریق روایی سازه، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی مورد تایید قرار گرفت. برای تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرم افزار SmartPLS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که رهبری اخلاقی تاثیر منفی و معناداری بر رفتارهای تلافی جویانه کارکنان دارد و همچنین تاثیر مثبت و معناداری بر اعتماد به سرپرست دارد. علاوه بر این، اعتماد به سرپرست نیز تاثیر منفی و معناداری بر رفتارهای تلافی جویانه کارکنان نشان داد. نتایج تحلیل میانجی نیز نشان داد که اعتماد به سرپرست در رابطه بین رهبری اخلاقی و رفتارهای تلافی جویانه نقش میانجی معناداری ایفا می کند. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که تقویت رفتارهای اخلاقی مدیران و ایجاد فضای اعتماد در سازمان های دولتی می تواند به کاهش رفتارهای تلافی جویانه کارکنان و بهبود روابط سازمانی منجر شود.

کلیدواژه ها:

رهبری اخلاقی ، اعتماد به سرپرست ، رفتارهای تلافی جویانه کارکنان ، سازمان های دولتی ، مدل سازی معادلات ساختاری