پیشگیری از مکانیسم کلاهبرداری رفاهی در فضای مجازی

کلاهبرداری رفاهی در فضای مجازی به عنوان یکی از مصادیق نوین جرایم سایبری، ناشی از سوءاستفاده از بسترهای الکترونیکی ارائه خدمات حمایتی و نیازهای اقتصادی گروه های آسیب پذیر جامعه است. این مقاله با رویکرد تحلیلی توصیفی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، به بررسی مکانیسم های اجرایی این نوع کلاهبرداری، عوامل موثر بر گسترش آن، راهکارهای پیشگیری و چالش های فراروی پیشگیری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مجرمان عمدتا از طریق جعل هویت نهادهای رفاهی، ارسال لینک های جعلی، بهره گیری از وضعیت اضطراری و فقر اطلاعاتی قربانیان و نیز تحصیل تدریجی اطلاعات به جای تصرف مستقیم مال، اقدام به فریب کاربران می کنند. گسترش خدمات رفاهی الکترونیکی، پایین بودن سواد دیجیتال، اعتماد عمومی به نهادهای حمایتی، ضعف اطلاع رسانی رسمی و دشواری شناسایی مجرمان سایبری از مهم ترین عوامل گسترش این پدیده است. در مقابل، راهکارهای پیشگیری وضعی، اجتماعی، کیفری، نهادی و فناورانه، هرچند ظرفیت کاهش موثر جرایم را دارند، اما با چالش هایی نظیر ناشناس بودن مرتکبان، سرعت بالای انتشار پیام های جعلی و ناآگاهی بزه دیدگان از شیوه های پیگیری روبه رو هستند. نتیجه آنکه پیشگیری جامع از کلاهبرداری رفاهی در فضای مجازی نیازمند هماهنگی نهادی، آموزش همگانی، به روزرسانی قوانین کیفری و توسعه ابزارهای فناورانه شناسایی و مسدودسازی صفحات جعلی است.

کلیدواژه ها:

کلاهبرداری رفاهی ، فضای مجازی ، پیشگیری از جرم ، جرایم رایانه ای ، حمایت های اجتماعی ، فریب اینترنتی.