نقش بازیابی روان شناختی پس از عملیات و خستگی ذهنی در پیش بینی آمادگی عملیاتی آتش نشانان شهر تهران

حفظ آمادگی عملیاتی در نیروهای آتش نشانی یکی از الزامات اساسی مدیریت حوادث و بحران های شهری به شمار می رود. آتش نشانان در طول فعالیت حرفه ای خود به طور مداوم در معرض صحنه های پرتنش، رویدادهای آسیب زا، فشارهای زمانی و ماموریت های پیچیده قرار دارند؛ شرایطی که می تواند منابع روانی و شناختی آنان را تحت تاثیر قرار دهد. در چنین وضعیتی، توانایی بازیابی روان شناختی پس از عملیات و میزان خستگی ذهنی تجربه شده توسط نیروهای عملیاتی، از عوامل مهمی هستند که می توانند سطح آمادگی آنان را برای مواجهه با ماموریت های بعدی تعیین کنند. کاهش آمادگی عملیاتی نه تنها کارایی فردی آتش نشانان را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه ممکن است پیامدهایی نظیر افزایش خطاهای انسانی، کاهش سرعت واکنش و افت کیفیت تصمیم گیری در شرایط بحرانی را به همراه داشته باشد. بازیابی روان شناختی به فرایندی اشاره دارد که طی آن فرد پس از تجربه فشارها و تنش های شغلی، تعادل روانی خود را باز می یابد و منابع ذهنی و هیجانی مصرف شده را بازسازی می کند. در مقابل، خستگی ذهنی با کاهش تمرکز، افت کارکردهای شناختی، دشواری در پردازش اطلاعات و کاهش توان تصمیم گیری همراه است. از آنجا که ماموریت های آتش نشانی مستلزم هوشیاری مداوم، ارزیابی سریع شرایط و اجرای دقیق عملیات است، توجه به این دو عامل می تواند در ارتقای آمادگی عملیاتی نیروها نقش مهمی ایفا کند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش بازیابی روان شناختی پس از عملیات و خستگی ذهنی در پیش بینی آمادگی عملیاتی آتش نشانان شهر تهران است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه آتش نشانان عملیاتی شاغل در سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران تشکیل می دهند که نمونه ای از آنان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب خواهد شد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه بازیابی روان شناختی، پرسشنامه خستگی ذهنی و پرسشنامه آمادگی عملیاتی خواهد بود. تحلیل داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه انجام می شود. انتظار می رود نتایج نشان دهد که بازیابی روان شناختی تاثیر مثبت و معناداری بر آمادگی عملیاتی دارد، در حالی که خستگی ذهنی با کاهش آمادگی عملیاتی همراه است. همچنین پیش بینی می شود این دو متغیر بتوانند بخش قابل توجهی از تغییرات آمادگی عملیاتی آتش نشانان را تبیین کنند. نتایج این پژوهش می تواند زمینه مناسبی برای طراحی برنامه های حمایت روانی پس از عملیات، توسعه راهبردهای بازتوانی نیروهای عملیاتی و ارتقای سطح آمادگی سازمانی فراهم آورد. همچنین یافته ها می توانند در تدوین سیاست های مرتبط با سلامت روان شغلی، مدیریت خستگی و افزایش اثربخشی نیروهای آتش نشانی مورد استفاده قرار گیرند و به بهبود ایمنی فردی و سازمانی در ماموریت های پرخطر کمک کنند.

کلیدواژه ها:

بازیابی روان شناختی ، خستگی ذهنی ، آمادگی عملیاتی ، سلامت روان شغلی ، آتش نشانان شهر تهران.