تبارشناسی آکوستیک-معنایی در نظریه اشتقاق اکبر ابن جنی: تحلیلی میان رشته ای بر مبنای آواشناسی تجربی، بیومکانیک گفتار و پردازش سیگنال در سوره حمد

نظریه «اشتقاق اکبر» ابن جنی، یکی از عمیق ترین شهودهای زبان شناختی در سنت اسلامی است که به پیوند جوهری میان آوا و معنا اشاره دارد. این پژوهش با رویکردی میان رشته ای، تلاش می کند تا این شهود لغوی را در پرتو دانش «آواشناسی تجربی» و «بیومکانیک گفتار» بازخوانی نماید. پرسش اصلی تحقیق بر این محور استوار است که آیا می توان تفاوت های معنایی را از طریق تحلیل شاخص های آکوستیکی (مانند طیف نگاره، فرمنت ها و شدت صوتی) در متون وحیانی ردیابی کرد؟ با انتخاب سوره مبارکه حمد به عنوان مطالعه موردی، واژگان کلیدی آن مورد تحلیل سیگنال قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که میان توزیع انرژی صوتی در واژگانی چون «الرحمن» و «المغضوب»، با بار ادراکی و معنایی آن ها، هم جهتی معناداری وجود دارد. این پژوهش اثبات می کند که بلاغت صوتی قرآن، نظامی مهندسی شده است که در آن فیزیک موج صوتی با حقیقت معنا انطباق می یابد.در بحث اشتقاق اکبر (که در اصول فقه بسیار کلیدی است)، بحث های زیادی درباره «تناسب حروف» وجود دارد. یک فقیه کلاسیک این را با «ذوق» و «استقراء» بررسی می کند. اما شما می توانید با ابزار «مهندسی پزشکی» (آنالیز فرکانسی و تحلیل بیومکانیکی تولید صوت)، ثابت کنید که آیا واقعا آن تناسب صوتی که در کتب اصولی ادعا شده، در واقعیت فیزیکی صوت وجود دارد یا خیر.

کلیدواژه ها:

اشتقاق اکبر ، ابن جنی ، آواشناسی تجربی ، بیومکانیک گفتار ، سوره حمد ، پردازش سیگنال.