اقدام پژوهی:بررسی آموزش مهارت های آینده محور، تفکر انتقادی و خلاقیت در مدرسه

این اقدام پژوهی با هدف بررسی و بهبود آموزش مهارت های آینده محور به ویژه تفکر انتقادی و خلاقیت در محیط مدرسه انجام شد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، کم رنگ بودن فرصت های یادگیری فعال، پرسش محور و خلاق در فرایند تدریس و در نتیجه، ضعف نسبی دانش آموزان در تحلیل مسائل، ایده پردازی، اظهار نظر مستدل و مشارکت در فعالیت های ذهنی عمیق بود. پژوهشگران که همگی از معلمان مدارس ناحیه ۲ اهواز هستند، با مشاهده های مکرر کلاسی، گفت وگو با دانش آموزان، بررسی تکالیف، هم اندیشی با همکاران و ثبت شواهد، به این نتیجه رسیدند که شیوه های سنتی آموزش، تاکید زیاد بر محفوظات و محدود بودن موقعیت های تمرین مهارت، از مهم ترین عوامل بروز این مسئله است.برای حل این چالش، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی از جمله استفاده از روش تدریس مسئله محور، بحث گروهی هدایت شده، پرسش های باز، فعالیت های بارش فکری، پروژه های کلاسی، داستان پردازی، تحلیل موقعیت های واقعی و طراحی تکالیف خلاق به صورت مرحله ای اجرا شد. همچنین تلاش شد فضای کلاس از حالت معلم محور به محیطی تعاملی، مشارکتی و انگیزه بخش تغییر یابد تا دانش آموزان بتوانند در فرایند یادگیری، نقش فعال تری بر عهده بگیرند.یافته های اقدام پژوهی نشان داد که اجرای این راهکارها موجب افزایش مشارکت کلامی و ذهنی دانش آموزان، تقویت قدرت پرسشگری، بهبود توانایی تحلیل و استدلال، رشد انعطاف پذیری فکری، افزایش اعتماد به نفس در بیان ایده ها و ارتقای کیفیت یادگیری شده است. شواهد به دست آمده از مقایسه وضعیت پیش و پس از مداخله نیز بیانگر آن بود که دانش آموزان در مواجهه با مسائل درسی و موقعیت های جدید، خلاقانه تر و سنجیده تر عمل کرده اند.نتیجه این پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت های آینده در مدرسه، امری حاشیه ای یا جدا از برنامه درسی نیست، بلکه بخشی ضروری از فرایند تعلیم و تربیت است و با ایجاد تغییرات هدفمند در روش تدریس، طراحی فعالیت های یادگیری و نوع تعامل معلم با دانش آموز، می توان زمینه رشد تفکر انتقادی و خلاقیت را به طور موثر فراهم کرد.