اقدام پژوهی: بررسی تاثیر استفاده از هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری دانش آموزان

این اقدام پژوهی با هدف بررسی تاثیر استفاده از هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری دانش آموزان و شناسایی راهکارهای عملی برای بهبود فرایند تدریس و یادگیری در مدارس متوسطه اول و هنرستان های شهر اهواز انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن بود که با وجود تفاوت های فردی دانش آموزان در سرعت یادگیری، سبک یادگیری، میزان انگیزه و سطح آمادگی علمی، روش های آموزشی یکسان نمی توانند پاسخ گوی نیازهای متنوع آنان باشند. ازاین رو، پژوهشگران تلاش کردند با بهره گیری از ظرفیت های هوش مصنوعی، زمینه ای برای طراحی آموزش های متناسب با نیاز، توانایی و علایق هر دانش آموز فراهم آورند. این پژوهش در محیط های آموزشی دبیرستان شاهد بشارت (دوره اول)، مدرسه یاس نبی و هنرستان هما در استان خوزستان، شهر اهواز، توسط مولود درخشان، میترا محمدی، پروین باقری و مرضیه مسعودی زاده که همگی از معلمان شاغل در این مدارس هستند، اجرا شد.روش پژوهش از نوع اقدام پژوهی کیفی با رویکرد حل مسئله در محیط واقعی کلاس درس بود. در مرحله نخست، وضعیت موجود از طریق مشاهده، بررسی عملکرد تحصیلی دانش آموزان، گفت وگو با فراگیران و تحلیل بازخوردهای آموزشی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های اولیه نشان داد که بخشی از دانش آموزان به علت دریافت آموزش های غیرمتناسب با سطح و نیاز خود، با افت انگیزه، کاهش مشارکت، ضعف در یادگیری عمیق و ناتوانی در پیگیری مستمر تکالیف مواجه هستند. در مرحله بعد، با طراحی و اجرای برنامه ای مبتنی بر ابزارهای هوش مصنوعی، از جمله تولید تمرین های سطح بندی شده، ارائه بازخورد فوری، پیشنهاد محتوای متناسب با توان علمی دانش آموز، تنظیم فعالیت های تقویتی و جبرانی و هدایت یادگیری فردی، تلاش شد آموزش از حالت یکسان و عمومی به سمت یادگیری شخصی سازی شده حرکت کند.نتایج اجرای این اقدام پژوهی نشان داد که استفاده هدفمند و هدایت شده از هوش مصنوعی می تواند تاثیر قابل توجهی بر افزایش انگیزه تحصیلی، بهبود مشارکت کلاسی، ارتقای کیفیت یادگیری، تقویت خودنظم دهی در دانش آموزان و کاهش شکاف های آموزشی داشته باشد. همچنین مشخص شد که دانش آموزان در محیط های یادگیری شخصی سازی شده احساس توانمندی بیشتری داشته و با اعتمادبه نفس بالاتری در فعالیت های آموزشی شرکت می کنند. از سوی دیگر، معلمان نیز توانستند با صرف زمان کمتر برای طراحی تکالیف تکراری، تمرکز بیشتری بر هدایت، نظارت و حمایت آموزشی داشته باشند. در مجموع، یافته ها حاکی از آن است که به کارگیری هوش مصنوعی در فرایند آموزش، در صورت استفاده آگاهانه، اخلاق مدار و متناسب با شرایط مدرسه، می تواند به عنوان راهکاری نوین و اثربخش در بهبود عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت تدریس مورد توجه قرار گیرد.