واکاوی فرآیند گذار از وابستگی به خوداتکایی مددجویان تحت پوشش سازمان بهزستی شهرستان یزد: یک مطالعه کیفی

این پژوهش با هدف واکاوی فرآیند گذار از وابستگی به خوداتکایی در مددجویان تحت پوشش سازمان بهزیستی شهرستان یزد انجام شد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر گراندد تئوری بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۵ مددکار اجتماعی و ۱۰ مددجوی تحت پوشش سازمان بهزیستی یزد گردآوری و به شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که گذار از وابستگی به خوداتکایی فرایندی چندبعدی و تدریجی است که تحت تاثیر عواملی همچون فشارهای اقتصادی، انگ اجتماعی، هنجارهای فرهنگی، حمایت های خانوادگی، مهارت آموزی، نقش تسهیل گر مددکار اجتماعی و شرایط بوروکراتیک سازمان قرار دارد. مقوله هسته پژوهش، بازسازی عاملیت در بستر محدودیت ها بود که بیانگر حرکت مددجو از موقعیت دریافت کننده منفعل به کنشگر نسبتا مستقل است. نتایج پژوهش نشان داد که خوداتکایی، صرفا به معنای استقلال مالی نیست، بلکه با تقویت عزت نفس، مسئولیت پذیری و مشارکت اجتماعی پیوند دارد. بر این اساس، پیشنهاد می شود مداخلات سازمان بهزیستی با تمرکز بر توانمندسازی تدریجی، توجه به زمینه فرهنگی بومی و حمایت مرحله ای طراحی شود. ‎ ‎

کلیدواژه ها:

خوداتکایی ، مددکاری اجتماعی ، توانمندسازی ، نظریه زمینه ای ، سرمایه اجتماعی.