نقش دیوان عدالت اداری در حمایت از حقوق کارگران در برابر تصمیمات و مقررات اداری (تحلیل آراء شاخص و حدود نظارت قضایی)

حمایت از حقوق کارگران به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های حقوق اجتماعی، مستلزم وجود سازوکارهای موثر نظارتی و قضایی در برابر تصمیمات و مقررات اداری است که می توانند حقوق و منافع مشروع نیروی کار را تحت تاثیر قرار دهند. در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، دیوان عدالت اداری به موجب اصل ۱۷۳ قانون اساسی، مرجع اختصاصی رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص نسبت به تصمیمات، اقدامات و مقررات اداری شناخته شده و از این طریق، نقش مهمی در تضمین حاکمیت قانون و حمایت از حقوق شهروندان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه دیوان عدالت اداری در حمایت از حقوق کارگران و تحلیل حدود نظارت قضایی این نهاد بر تصمیمات و مقررات اداری انجام شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی قوانین و مقررات، آرای هیات عمومی و شعب دیوان عدالت اداری و منابع فارسی و انگلیسی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که دیوان عدالت اداری با بهره گیری از صلاحیت ابطال مقررات خلاف قانون، رسیدگی به شکایات کارگران و تضمین رعایت حقوق مکتسبه آنان، نقش موثری در حمایت قضایی از نیروی کار بر عهده دارد. با این حال، محدودیت های ناشی از قلمرو صلاحیت دیوان، مشکلات اجرای آرای صادره و برخی ابهامات قانونی موجب شده است که حمایت قضایی از حقوق کارگران با چالش هایی همراه باشد. بررسی آراء شاخص هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز نشان می دهد که این مرجع قضایی در سال های اخیر رویکردی حمایتی نسبت به حقوق کارگران اتخاذ کرده است. در نهایت، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تقویت ضمانت اجرای آرای دیوان، توسعه صلاحیت نظارتی و اصلاح برخی مقررات موجود می تواند به ارتقای سطح حمایت از حقوق کارگران و تحقق عدالت اداری کمک کند.

کلیدواژه ها:

دیوان عدالت اداری ، حقوق کارگران ، نظارت قضایی ، مقررات اداری ، آراء هیات عمومی ، عدالت اداری.