زندگی و ملفوظات حماد بن مسلم دباس (د: ۵۲۵ قمری)

حماد بن مسلم دباس از مشایخ برجسته بغداد در قرن پنجم هجری است که شاگردان برجسته ای چون سید محی الدین عبدالقادر جیلانی و ابوالنجیب سهروردی را تربیت کرده است. منابع تاریخی موجود درباره او محدود و پراکنده اند و پژوهش مستقلی درباره آموزه ها و ملفوظاتش کمتر انجام شده است. هدف پژوهش بررسی زندگی و تحلیل انتقادی ملفوظات حماد دباس و بازسازی نقش او در سنت عملی و اخلاقی تصوف بغداد است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع تاریخی و تصوفی و تصحیح نسخه ای خطی عربی از ملفوظات است. یافته ها نشان می دهد که ملفوظات حماد دباس علاوه بر ارزش تاریخی، نقش مهمی در انتقال سنت عملی تصوف و تربیت شاگردان برجسته ایفا کرده اند. نوآوری پژوهش در تحلیل دلالت شناختی و ارائه تبیین علمی از آموزه ها و سلوک عملی این شیخ برجسته است.

کلیدواژه ها:

حماد بن مسلم دباس ، زندگینامه ، ملفوظات ، قرن پنجم ، بغداد