ارزیابی انتقادی نظام مشاوره خانواده در ایران: مطالعه چندموردی با رویکرد تطبیقی ایران و جهان

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی انتقادی نظام مشاوره خانواده در ایران و مقایسه آن با رویکردهای جهانی انجام شد. این پژوهش در پی آن بود که ضمن شناسایی چالش های موجود در نظام مشاوره خانواده در ایران، ضرورت توجه به ظرفیت های فرهنگی و دینی جامعه ایران در طراحی مدل های مشاوره خانواده را بررسی کند.روش و داده ها: روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه چندموردی بود. داده ها از طریق بررسی پرونده های مشاوره، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ مراجعه کننده در حوزه های پیش از ازدواج، تعارض های زناشویی و طلاق، و مشاهده فرایند مشاوره گردآوری شد. تحلیل داده ها بر اساس روش تحلیل مضمون و با استفاده از سه سوسازی منابع انجام گرفت.یافته ها: یافته ها نشان داد نظام مشاوره خانواده در ایران با چالش هایی نظیر فردگرایی مشاوران، بی توجهی به زمینه های فرهنگی و دینی، تجاری سازی خدمات و توصیه های زودهنگام به طلاق مواجه است. در عین حال، یافته ها نشان دادند که توجه به ظرفیت های فرهنگی و دینی جامعه ایران می تواند در بازطراحی مدل های مشاوره خانواده نقش موثری داشته باشد.بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در آموزش و ارزیابی مشاوران، تدوین چارچوب های فرهنگی–اسلامی، و توسعه نظام های نظارتی تاکید دارد. محدودیت اصلی تحقیق، تمرکز بر یک نمونه نسبتا محدود و کیفی است که تعمیم پذیری نتایج را محدود می سازد. با این حال، یافته ها می توانند برای سیاست گذاران فرهنگی، مدیران مراکز مشاوره و پژوهشگران حوزه خانواده راهگشا باشند.

کلیدواژه ها:

مشاوره خانواده ، تحلیل مضمون ، رویکردهای فرهنگی–اسلامی ، سیاست گذاری خانواده