تحلیل اثر بلوغ سیستم های کنترل داخلی دیجیتال بر کاهش ریسک حسابرسی

تحول دیجیتال در سازمان ها موجب تغییر بنیادین در ساختار کنترل های داخلی، فرآیندهای گزارشگری مالی و شیوه های اجرای حسابرسی شده است. توسعه سیستم های کنترل داخلی دیجیتال، مبتنی بر هوش مصنوعی، تحلیل داده های کلان، اتوماسیون فرآیندها و پایش مستمر، توانسته است قابلیت اتکای اطلاعات مالی و کیفیت کنترل های سازمانی را افزایش دهد. از این رو، بررسی میزان اثر بلوغ این سیستم ها بر کاهش ریسک حسابرسی، به یکی از موضوعات مهم حوزه حسابداری و حسابرسی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثر بلوغ سیستم های کنترل داخلی دیجیتال بر کاهش ریسک حسابرسی انجام شده است. روش پژوهش از نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان مستقل، مدیران حسابرسی و کارشناسان کنترل داخلی موسسات حسابرسی در ایران بوده که تعداد ۴۰۰ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بر مبنای طیف لیکرت پنج درجه ای بوده و برای تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی و نرم افزار Smart PLS۳ استفاده شده است. روایی پرسشنامه از طریق روایی همگرا و واگرا و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید گردید. نتایج پژوهش نشان داد بلوغ سیستم های کنترل داخلی دیجیتال تاثیر معنادار و معکوسی بر ریسک ذاتی، ریسک کنترل و ریسک کشف دارد. همچنین مشخص شد استفاده از فناوری های هوش مصنوعی، تحلیل داده های مستمر و اتوماسیون کنترل ها، موجب افزایش کیفیت حسابرسی و کاهش احتمال تحریف بااهمیت صورت های مالی می شود. یافته ها بیانگر آن است که سازمان هایی با سطح بلوغ دیجیتال بالاتر، از ساختار کنترل داخلی کارآمدتر و فرآیندهای نظارتی موثرتری برخوردارند. نوآوری اصلی پژوهش در ارائه مدل ساختاری تلفیقی میان بلوغ کنترل داخلی دیجیتال و ابعاد ریسک حسابرسی در محیط حسابرسی هوشمند است.

کلیدواژه ها:

کنترل داخلی دیجیتال ، ریسک حسابرسی ، حسابرسی هوشمند ، مدل سازی معادلات ساختاری