مضامین ساختارشکنانه باده و باده نوشی در غزلیات سنایی

«بن فکنی» بهترین معادل فارسی واژه «Deconstruction» یا ساختارشکنی است. این واژه به معنای کشف معانی متفاوت متن است که نویسنده فراموش کرده، آن ها را بیان کند. ساختارشکنان می کوشند ازطریق شیوه های«تفاوت»، «مرکززدایی»، «قرائت متواتر»، «انکسار»، «تقابل های دوگانه»، «زبان استعاره ای» و «ورطه» مفاهیم جدیدی را از متن استخراج کنند. نگارندگان مقاله درنظردارند به شیوه تحلیل محتوا برای اولین بار با استخراج مضامین ساختارشکنانه غزلیات سنایی درباره باده و با ذکر شواهد متعددی ثابت کنند: قبل از پیدایش مکتب ساختارشکنی، سنایی به عنوان آفریدگار غزل امروزی و واردکننده مضامین عارفانه در غزل فارسی بوده و با درهم شکستن معنا و با زبانی استعاری، مضامین و معانی بدیعی در زمینه باده و باده نوشی آفرید. سنایی با استفاده از زبان استعاره ای به خلق مضامین جدیدی درباره شراب و بیان موضوعاتی چون: توصیه به باده نوشی، باده نوشی به هدف غمزدایی، باده نوشی به هدف وصال و همجواری با معشوق، جان بخشی باده، درمان بخشی باده، مشکل گشایی باده، نجات بخشی و رستگارکنندگی باده پرداخته است. بیشترین بسامد مضامین ساختارشکنانه در حوزه باده، مربوط به توصیه به باده نوشی است و کمترین بسامد آن با موضوع جان بخشی و مشکل گشایی باده پیوند دارد. شبیه این مضامین ساختارشکنانه را در اشعار شاعران دیگر چون: عطار، مولانا و حافظ می توان یافت.

کلیدواژه ها:

غزلیات سنایی ، ساختارشکنی ، ژاک دریدا ، سنایی و شراب.