وضعیت حقوقی میراث دیجیتال و چالش های انتقال مالکیت داده های شخصی و دارایی های مجازی پس از فوت

گسترش روزافزون فناوری های دیجیتال سبب شده دارایی ها، اطلاعات و حساب های کاربری افراد در بسترهای آنلاین، بخش مهمی از سرمایه های اقتصادی و هویتی آنان را تشکیل دهد. با این حال، نظام حقوقی ایران در برابر مسئله میراث دیجیتال با خلا تقنینی قابل توجهی مواجه است و قواعد سنتی ارث توان پاسخ گویی به وضعیت پیچیده داده های شخصی، رمز ارزها، دارایی های مجازی و حساب های کاربری را ندارد. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از تطبیق تجربیات نظام های حقوقی پیشرفته، ابتدا وضعیت حقوقی موجود و چالش های ناشی از ماهیت دوگانه دارایی های دیجیتال را بررسی کرده است؛ سپس نشان داد که فقدان تعریف قانونی، تعارض میان اراده متوفی و حقوق وراث، محدودیت های قراردادی پلتفرم ها و نبود دستورالعمل های اجرایی، مهم ترین موانع اعمال قواعد ارث در فضای دیجیتال محسوب شده است. در پایان، راهکارهایی تقنینی از جمله شناسایی رسمی میراث دیجیتال، تعیین حدود دسترسی وراث به داده های شخصی، پیش بینی وصیت دیجیتال، اصلاح مقررات پلتفرم ها و تدوین آیین نامه های قضایی پیشنهاد شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تدوین یک قانون جامع میراث دیجیتال در ایران ضرورتی فوری بوده و می تواند تعادل میان حفظ حریم خصوصی، اجرای اراده متوفی و احقاق حقوق وراث را برقرار سازد.

کلیدواژه ها:

میراث دیجیتال ، داده های شخصی ، ارث ، فوت ، دارایی های مجازی ، رمز ارز.