امکان سنجی مسئولیت مدنی هوش مصنوعی در حقوق ایران

امروزه به علت رشد سریع تکنولوژی پدیده خاص هوش مصنوعی در زمینه فناوری به کمک انسان، در جهت مثبت برای پیشرفت وی فراهم گردیده است. این تکنولوژی با سرعت بسیار زیادی در جامعه مورد استفاده عموم و حتی مشاغل خاصی مانند قضات قرار گرفته است. با توجه به حساسیت بسیاری از مشاغل و استفاده روزافزون از هوش مصنوعی ناگزیر به بررسی این مهم هستیم. این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی با توجه به قانون مسئولیت مدنی که ریشه آن قاعده لاضرر، قاعده تسبیب، قاعده ضمان ید می باشد؛ پس از بررسی های منطقی در این تحقیق الگویی بر مبنای (مسئولیت مطلق تضامنی) میان اشخاص حقیقی با توجه به بیمه اجباری در طرح تکافل معرفی شده است. با توجه به این موضوع، به جهت عدم قوه تمییز هوش مصنوعی و همچنین فقدان قصد و عدم اهلیت لازم به جهت تقصیر؛ لذا یکی از ارکان اصلی مسئولیت مدنی نیاز به توجیه منطقی و حقوقی دارد. علاوه براین با توجه به مسئولیت که باید بر اساس سلطه شخص بر منبع خطر اعم از حقیقی و حقوقی می باشد؛ مسبب بررسی حاضر شده است؛ بنابراین حتی با توجه به قانون تجارت الکترونیک که داده پیام را در مواردی منسوب به اصل ساز می داند و این مسئله باعث مسئولیت می شود را نمی تواند در خصوص هوش مصنوعی به تنهایی توجیه کند. با توجه به کارایی هوش مصنوعی در چندسال اخیر پیشنهاد مربوطه گامی مهم در جهت موارد حقوقی در زمینه مسئولیت مدنی که این مسئله برمبنای قانون و فقه با توجه به ریشه تنومدش در حقوق ایران مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. همچنین مدل پیشنهادی بیمه اسلامی که خود صنعتی نوین در کشور ما به حساب می آید با توجه به مبنایش در خصوص بیمه اجباری مسئولیت مطلق هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت مدنی ، مسئولیت تضامنی ، تکافل