بازتاب ولادت امام مهدی (عج) در شعر عربی معاصر: تحلیل گفتمان امید و هویت سازی بر پایه روایات فریقین

ولادت امام مهدی (عج) در شعر عربی معاصر، نه یک رویداد صرفا تاریخی، بلکه «سرچشمه امید» و «نقطه آغاز هویت سازی جمعی» برای منتظران است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اشعار «الموسوعه الشعریه المهدویه» و نیز آیات قرآن کریم و احادیث معتبر فریقین (شیعه و سنی) به تحلیل چگونگی بازتاب ولادت امام مهدی (عج) در شعر عربی معاصر می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که شاعران معاصر عرب، با الهام از آیاتی چون «ونرید ان نمن علی الذین استضعفوا» (قصص: ۵) و احادیثی نظیر «المهدی منا اهل البیت» و «لو لم یبق من الدهر الا یوم. . . »، ولادت امام را در چهار سطح معنایی به تصویر کشیده اند: (۱) ولادت به مثابه وعده الهی و تحقق عدالت جهانی، (۲) ولادت به عنوان طلوع نور در شب ظلمانی غیبت، (۳) نسب شناسی ولادت (پیوند با اهل بیت، علی (ع) و فاطمه (س)، و مادر پاک امام) و (۴) بازتاب اجتماعی و آیینی ولادت (جشن نیمه شعبان و تجدید عهد با امام). این مقاله نشان می دهد که شاعر مهدوی با بهره گیری از این تصاویر، «امید» را از یک احساس فردی به «سرمایه نمادین جمعی» تبدیل کرده و هویت منتظران را به عنوان «وارثان وعده الهی» بازتعریف می کند. از این رو، ولادت امام مهدی (عج) در شعر عربی معاصر، نه فقط یک یادبود تاریخی، بلکه «زبان مشترک امید» و «منبع هویت بخشی» برای جامعه منتظر در عصر غیبت است.

کلیدواژه ها:

شعر مهدوی عربی ، ولادت امام مهدی (عج) ، روایات فریقین ، گفتمان امید ، هویت سازی جمعی ، نیمه شعبان ، الموسوعه الشعریه المهدویه.