تحلیل موانع ساختاری و فرهنگی پیاده سازی یادگیری الکترونیکی در مدارس غیرانتفاعی مناطق کمتربرخوردار

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل موانع ساختاری و فرهنگی موثر بر پیاده سازی موفق یادگیری الکترونیکی در مدارس غیرانتفاعی شهرستان مسجدسلیمان انجام شده است. یادگیری الکترونیکی به عنوان یکی از دستاوردهای عصر دیجیتال، فرصت های بی شماری برای تحول در نظام های آموزشی ایجاد کرده است. با این حال، پیاده سازی این فناوری در مناطق کمتربرخوردار با چالش ها و موانع متعددی روبروست. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش، مدیران آموزشی مدارس غیرانتفاعی شهرستان مسجدسلیمان بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری، ده نفر از آن ها انتخاب گردیدند.تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته های کدگذاری باز منجر به استخراج یکصد و هشتاد مفهوم اولیه گردید. در مرحله کدگذاری محوری، این مفاهیم در قالب دوازده مقوله اصلی سازماندهی شدند که شامل ضعف زیرساخت های سخت افزاری، نبود شبکه ارتباطی پایدار، کمبود محتوای الکترونیکی بومی، ناآشنایی معلمان با فناوری، مقاومت در برابر تغییر، نگرش منفی به یادگیری مجازی، محدودیت های مالی، ضعف پشتیبانی فنی، نبود نظام تشویقی مناسب، مشکلات فرهنگی خانواده ها، نبود متخصصان فناوری آموزشی و ضعف برنامه ریزی راهبردی بود. در مرحله کدگذاری انتخابی، مدل نهایی پژوهش در قالب پنج مولفه اصلی شامل موانع زیرساختی، موانع انسانی، موانع مالی، موانع فرهنگی و موانع مدیریتی ارائه گردید. یافته ها نشان داد که موانع فرهنگی و انسانی به ترتیب بیشترین و موانع مالی کمترین تاثیر را بر عدم موفقیت پیاده سازی یادگیری الکترونیکی در مدارس مورد مطالعه داشته اند. مدل نهایی پژوهش نشان می دهد که پیاده سازی موفق یادگیری الکترونیکی در مناطق کمتربرخوردار، مستلزم اتخاذ رویکردی نظام مند و چندبعدی است که به طور همزمان به همه این موانع توجه داشته باشد. نتایج این پژوهش می تواند راهنمای عملی برای سیاست گذاران آموزشی، برنامه ریزان درسی و مدیران مدارس در جهت رفع موانع موجود و فراهم کردن بستر مناسب برای استقرار یادگیری الکترونیکی باشد.

کلیدواژه ها:

یادگیری الکترونیکی ، موانع ساختاری ، موانع فرهنگی ، مدارس غیرانتفاعی ، مناطق کمتربرخوردار