بهره گیری از انیمیشن های حرکتی برای توضیح مفاهیم پیچیده علمی و فناورانه در کلاس بر اساس سند تحول بنیادین

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر تغییر رویکرد آموزشی از حالت حفظی و معلم محور به یادگیری فعال، تجربه محور، پژوهش گرانه و مبتنی بر فناوری های نوین تاکید دارد و ساحت علم و فناوری را به عنوان یکی از محورهای اصلی تربیت قرار داده است. مفاهیم پیچیده علمی و فناورانه در کتاب های درسی علوم تجربی و فناوری (مانند گردش خون، فتوسنتز، مدارهای الکتریکی، حرکت پرتابی، هوش مصنوعی و پدیده های هسته ای) اغلب به صورت متن ایستا، تصاویر دوبعدی ثابت یا توضیحات انتزاعی ارائه می شوند که درک عمیق، تجسم فضایی و ارتباط مفهومی را برای دانش آموزان دشوار می سازد و با راهکارهای کلیدی سند مانند بهره گیری از فناوری های نوین (۸-۷)، بازنگری محتوا با تاکید بر فعالیت محوری و تجربه مستقیم (۱۷-۳)، پرورش تفکر علمی و مهارت حل مسئله (۴-۴) و تقویت نگرش مثبت به علم و فناوری همخوانی کامل ندارد. انیمیشن های حرکتی با نمایش پویا، گام به گام و قابل کنترل فرآیندها، قابلیت توضیح این مفاهیم را به صورت تعاملی و چندحسی فراهم می آورند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری-تحلیلی، مولفه های مرتبط سند تحول را استخراج و کاربرد انیمیشن های حرکتی را در توضیح مفاهیم پیچیده علمی و فناورانه در کلاس بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد این ابزار می تواند مفاهیم انتزاعی را به فرآیندهای قابل مشاهده و تعاملی تبدیل کند؛ برای مثال، نمایش انیمیشن سه بعدی چرخه کربس با امکان توقف، بزرگ نمایی و تغییر متغیرها، یا شبیه سازی حرکت الکترون در مدارهای اتمی. پژوهش های مرتبط حاکی از افزایش ۳۰ تا ۵۵ درصدی درک مفهومی، یادداری بلندمدت، انگیزش و مهارت تجسم فضایی است. در نهایت، مدلی مفهومی برای یکپارچه سازی انیمیشن های حرکتی در فرآیند تدریس کلاس بر اساس سند تحول پیشنهاد می گردد که می تواند به تحقق اهداف ساحت علم و فناوری و بهبود کیفیت آموزش کمک کند.

کلیدواژه ها:

انیمیشن حرکتی ، مفاهیم پیچیده علمی ، فناوری آموزشی ، سند تحول بنیادین ، یادگیری بصری ، کلاس درس ، ساحت علم و فناوری ، تجسم فضایی ، آموزش تعاملی