بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت در مقایسه با درمان شناختی رفتاری بر کاهش افسردگی، اضطراب، نشخوار فکری و افزایش کیفیت زندگی مراجعان مراکز مشاوره

افسردگی، اضطراب و نشخوار فکری از شایع ترین مشکلات روان شناختی مراجعان مراکز مشاوره هستند که با کاهش کیفیت زندگی، اختلال در عملکرد فردی و اجتماعی و افزایش آسیب پذیری روانی همراه اند. در سال های اخیر، علاوه بر درمان شناختی رفتاری، درمان مبتنی بر شفقت به عنوان یکی از رویکردهای موج سوم روان درمانی مورد توجه پژوهشگران و درمانگران قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت با درمان شناختی رفتاری بر کاهش افسردگی، اضطراب، نشخوار فکری و افزایش کیفیت زندگی مراجعان مراکز مشاوره بود. این پژوهش از نوع مرور روایتی است. برای گردآوری اطلاعات از مقالات علمی منتشرشده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داده است که هر دو رویکرد درمان مبتنی بر شفقت و درمان شناختی رفتاری در کاهش علائم افسردگی، اضطراب و نشخوار فکری و همچنین ارتقای کیفیت زندگی مراجعان اثربخش هستند. با این حال، شواهد پژوهشی حاکی از آن است که درمان مبتنی بر شفقت به دلیل تاکید بر پذیرش تجربه های هیجانی، کاهش خودانتقادی، افزایش مهربانی با خود، بهبود تنظیم هیجان و ارتقای انعطاف پذیری روان شناختی، در کاهش نشخوار فکری و بهبود شاخص های بهزیستی روان شناختی عملکرد مطلوب تری دارد. در مقابل، درمان شناختی رفتاری با تمرکز بر شناسایی و اصلاح افکار ناکارآمد، بازسازی شناختی و آموزش مهارت های مقابله ای، در کاهش نشانه های شناختی و رفتاری اضطراب و افسردگی اثربخشی قابل توجهی نشان داده است. همچنین، برخی مطالعات بیانگر آن هستند که تلفیق این دو رویکرد می تواند به پیامدهای درمانی پایدارتر و جامع تر منجر شود. نتایج این پژوهش نشان داده است که هر دو مداخله از رویکردهای موثر در ارتقای سلامت روان مراجعان مراکز مشاوره به شمار می روند، اما درمان مبتنی بر شفقت به ویژه در افرادی که از خودانتقادی، شرم، نشخوار فکری و دشواری در تنظیم هیجان رنج می برند، مزیت نسبی بیشتری دارد. ازاین رو، به مشاوران و روان درمانگران پیشنهاد می شود با توجه به ویژگی های مراجعان، از درمان مبتنی بر شفقت یا تلفیق آن با درمان شناختی رفتاری برای افزایش کیفیت زندگی و بهبود سلامت روان استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر شفقت ، درمان شناختی رفتاری ، افسردگی ، اضطراب ، نشخوار فکری ، کیفیت زندگی ، مراکز مشاوره