بررسی فقهی_حقوقی قاعده احسان و اخذ اجرت المثل نسبت به مسئولیت های زن در امور منزل و تربیت فرزند

یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز در حقوق خانواده، تعیین جایگاه حقوقی و فقهی فعالیت های زن در محیط خانواده، به ویژه در زمینه انجام امور منزل و تربیت فرزندان است. از منظر فقه امامیه، اصل بر آن است که زن نسبت به انجام امور خانه و نگهداری از فرزندان، تکلیف شرعی الزام آوری ندارد و این امور غالبا در چارچوب روابط اخلاقی، عاطفی و خانوادگی انجام می پذیرد. در این میان، قاعده فقهی احسان به عنوان یکی از قواعد مهم فقه اسلامی، نقش تعیین کننده ای در تبیین مسئولیت ها و آثار حقوقی اعمال اشخاص ایفا می کند. از سوی دیگر، نهاد اجرت المثل ایام زوجیت که در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران مورد پذیرش قرار گرفته است، امکان مطالبه دستمزد فعالیت های انجام شده توسط زن را در شرایط خاص فراهم می آورد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی و حقوقی، به بررسی رابطه میان قاعده احسان و استحقاق زن نسبت به اجرت المثل امور منزل و تربیت فرزند می پردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه قاعده احسان در برخی موارد می تواند مانع مطالبه خسارت از شخص محسن گردد، اما لزوما موجب سقوط حق مطالبه اجرت المثل زن نخواهد شد؛ زیرا ماهیت اجرت المثل مبتنی بر استیفای منفعت و بهره مندی زوج از خدمات زوجه است. همچنین یافته ها نشان می دهد که میان دیدگاه های فقهی و حقوقی در خصوص تاثیر قاعده احسان بر استحقاق اجرت المثل اختلاف نظر وجود دارد و تفسیر دقیق اراده طرفین، عرف خانوادگی و قصد تبرع یا عدم تبرع زوجه در این زمینه اهمیت اساسی دارد.

کلیدواژه ها:

قاعده احسان ، اجرت المثل ، زوجه ، امور منزل ، تربیت فرزند ، حقوق خانواده ، فقه امامیه ، قصد تبرع.