سوادآموزی در مازندران؛ نزهت یک نهضت بی پایان

نهضت سوادآموزی در دوران قاجار و سپس پهلوی جزو مسئولیت اجتناب ناپذیر حاکمیت شده بود، اما پس از پیروزی انقلاب بود که این نهضت شکل منسجم و فراگیر به خود گرفت. یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و با توجه به اهمیت و ضرورت سوادآموزی، به فرمان امام خمینی (ره)، در دی ماه ۱۳۵۸ نهضت سوادآموزی تاسیس شد. در نخستین اساسنامه نهضت سوادآموزی، هدف از تشکیل این نهاد از بین بردن بی سوادی در کشور اعلام شد که براساس این طرح لازم بود هر سال حداقل سه میلیون نفر از افراد بی سواد کشور باسواد شوند. بر اساس آخرین گزارش سازمان سوادآموزی وزارت آموزش و پرورش در حال حاضر ۸۹ درصد از جمعیت کشور باسواد هستند که درصد باسوادی در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال در برآورد سال ۱۳۹۸ به بیش از ۹۶ درصد افزایش یافته است که در برخی آمارهای رسمی و غیر رسمی میزان باسوادهای ایران نسبت به برخی کشورهای توسعه یافته پنج تا ۱۰ درصد بیشتر است. بر اساس مقررات موجود افراد بیسواد دارای بیش از ۱۰ سال سن امکان تحصیل در مدارس عادی را ندارند و به همین دلیل هم در دوره های سوادآموزی شرکت می کنند. این دوره برای افراد ۱۰ تا ۴۹ سال تمرکز دارد. افرادی که در دوره سوادآموزی شرکت کرده و باسواد می شوند، مدرک معادل سوم ابتدایی به آنها داده می شود. در تازه ترین آمار آموزش و پرورش مازندران بیش از ۹۹ درصد از جمعیت ۱۰ تا ۴۹ سال استان بر اساس تعاریف استاندارد با سواد اعلام شده اند که این رقم بیشتر از میانگین کشوری است. در حالی که بر اساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵ تعداد ۴۹ هزار نفر از جمعیت ۱۰ تا ۴۹ ساله مازندرانی بی سواد بودند، این رقم هم اکنون به حدود ۳۰ هزار نفر کاهش یافته است که تقریبا یک درصد از جمعیت سن سواد آموزی را شامل می شود. در سال تحصیلی جاری هم حدود پنج هزار و ۲۰۰ نفر در سنین ۱۰ تا ۴۹ سالگی تحت پوشش سوادآموزی در حال یادگیری و تحصیل هستند. اما پس از دو قرن سوادآموزی و چهل سال تلاش نهضت سواد آموزی و رسیدن به آماری که پیش‍تر گفته شد، پرسش هایی را درباره نهضت سوادآموزی مطرح می کند.آیا سوادآموزی همچنان مشتری دارد؟ آیا سوادآموزی به توسعه کشور کمک کرده است یا اینکه فقط صرفا به جمعیت باسواد اضافه کرده است؟ و در نهایت اینکه آیا سوادآموزی می تواند به حیات خود ادامه دهد؟ و یا نیاز به بازتعریف در کارکردها دارد؟