بررسی نقش معلم در پرورش مهارت های شناختی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان؛ از آموزش محتوا تا تربیت جامع

نظام های آموزشی در سراسر جهان طی دهه های اخیر دستخوش تحولات گسترده ای شده اند. در گذشته، مدارس عمدتا به عنوان مراکزی برای انتقال دانش و اطلاعات تلقی می شدند و موفقیت آموزشی دانش آموزان بیشتر بر اساس میزان یادگیری محتوای درسی و کسب نمرات بالا ارزیابی می گردید. در چنین نگرشی، نقش معلم نیز عمدتا به انتقال دهنده دانش محدود می شد و وظیفه اصلی او ارائه مفاهیم آموزشی و نظارت بر یادگیری مطالب درسی بود. اما تغییرات سریع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فناوری در جهان معاصر موجب شده است که اهداف آموزش و پرورش فراتر از انتقال صرف دانش تعریف شوند. امروزه صاحب نظران تعلیم و تربیت بر این باورند که مدارس باید زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازند و آنان را برای مواجهه با چالش های پیچیده زندگی فردی و اجتماعی آماده کنند. در عصر حاضر، موفقیت افراد تنها به میزان دانش علمی آنان وابسته نیست، بلکه توانایی تفکر، حل مسئله، مدیریت هیجانات، برقراری ارتباط موثر، همکاری با دیگران، سازگاری با تغییرات و مسئولیت پذیری اجتماعی نیز از عوامل تعیین کننده در موفقیت فردی و اجتماعی محسوب می شوند. از این رو، آموزش و پرورش نوین بر توسعه ابعاد مختلف شخصیت دانش آموزان تاکید دارد و تربیت جامع را به عنوان یکی از مهم ترین اهداف خود دنبال می کند. تربیت جامع به معنای توجه همزمان به رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و مهارتی فراگیران است؛ به گونه ای که دانش آموزان علاوه بر کسب دانش، توانایی زندگی موثر، تصمیم گیری آگاهانه و تعامل سازنده با محیط پیرامون خود را نیز به دست آورند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش معلم در پرورش مهارت های شناختی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان؛ از آموزش محتوا تا تربیت جامع پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که معلم در نظام آموزشی نوین نقشی فراتر از آموزش دهنده محتوا دارد و به عنوان محور اصلی تربیت جامع، مسئول پرورش همزمان مهارت های شناختی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان است. تحقق این هدف زمینه ساز رشد انسان هایی متفکر، توانمند، مسئولیت پذیر و سازگار با نیازهای پیچیده زندگی فردی و اجتماعی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

مهارت شناختی ، مهارت هیجانی ، مهارت اجتماعی ، دانش آموزان ، تربیت جامع