کاربردهای هوش مصنوعی مولد در مدیریت رفتار سازمانی

هوش مصنوعی مولد به عنوان یکی از تحولات بنیادین عصر دیجیتال، در حال بازتعریف نحوه انجام کار، تصمیم گیری، یادگیری و تعامل در سازمان ها است. برخلاف نسل های پیشین هوش مصنوعی که عمدتا بر طبقه بندی، پیش بینی یا اتوماسیون تمرکز داشتند، هوش مصنوعی مولد توانایی تولید محتوا، ایده، متن، تحلیل و حتی پیشنهادهای تصمیم محور را دارد و از این رو می تواند به طور مستقیم بر رفتار سازمانی اثر بگذارد. این اثرگذاری نه فقط در سطح فناوری، بلکه در سطح روابط انسانی، انگیزش، همکاری، یادگیری سازمانی، هنجارهای ارتباطی، و ساختار قدرت در سازمان قابل مشاهده است. با توجه به نوظهور بودن این حوزه، ادبیات علمی موجود هنوز پراکنده، ناهمگون و از نظر مفهومی نیازمند یکپارچه سازی است.پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام مند کاربردهای هوش مصنوعی مولد در مدیریت رفتار سازمانی و شناسایی پیامدها، فرصت ها و چالش های آن انجام شده است. روش تحقیق بر پایه مرور نظام مند ادبیات با رویکرد PRISMA انجام شد. جستجوی اولیه در پایگاه های علمی معتبر بین المللی و بر اساس کلیدواژه های مرتبط با generative AI, ChatGPT, organizational behavior, workplace, knowledge management, decision making, productivity و management studies صورت گرفت. پس از غربالگری منابع، مطالعات مرتبط با تمرکز بر جنبه های سازمانی و رفتاری انتخاب و تحلیل شدند.یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد در چهار حوزه اصلی بر رفتار سازمانی اثرگذار است: ۱) تصمیم گیری مدیریتی و پشتیبانی شناختی، ۲) مدیریت دانش و یادگیری سازمانی، ۳) بهره وری و عملکرد شغلی، و ۴) ارتباطات، همکاری و تجربه کارکنان. همچنین نتایج نشان می دهد که اگرچه این فناوری می تواند به افزایش سرعت، دقت و کیفیت کار کمک کند، اما در صورت نبود حکمرانی مناسب، ممکن است به بروز چالش هایی نظیر سوگیری، وابستگی شناختی، کاهش قضاوت انسانی، تهدید محرمانگی داده ها و مقاومت کارکنان منجر شود. بر این اساس، مقاله حاضر یک چارچوب مفهومی برای تبیین مسیرهای اثرگذاری هوش مصنوعی مولد بر رفتار سازمانی ارائه می دهد و در پایان، پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده مطرح می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، رفتار سازمانی ، ChatGPT ، مدیریت دانش ، تصمیم گیری ، بهره وری کارکنان ، مرور نظام مند