تحلیل هزینه–فایده استقرار سامانه هشدار سریع زلزله در شهرداری شیراز

زلزله یکی از مهم ترین مخاطرات طبیعی در شهرهای واقع در پهنه های لرزه خیز است و می تواند خسارات گسترده ای به زیرساخت های شهری و جان شهروندان وارد کند. شهر شیراز نیز به دلیل قرارگیری در محدوده ای با خطر لرزه ای قابل توجه، نیازمند به کارگیری راهبردهای نوین کاهش خطر است. هدف این پژوهش تحلیل هزینه–فایده استقرار سامانه هشدار سریع زلزله در شهرداری شیراز و بررسی نقش آن در کاهش خسارات و افزایش تاب آوری شهری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران شهری و کارشناسان حوزه مدیریت بحران در شهرداری شیراز بود که داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از شاخص های تحلیل هزینه–فایده شامل ارزش خالص فعلی (NPV) و نسبت منفعت به هزینه (BCR) و همچنین مدل رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که استقرار سامانه هشدار سریع زلزله تاثیر مثبت و معناداری بر توجیه پذیری اقتصادی پروژه های کاهش خطر زلزله دارد (β=۰.۴۷، R²=۰.۵۸). همچنین نتایج بیانگر آن بود که منافع حاصل از استقرار این سامانه از هزینه های آن بیشتر است و نسبت منفعت به هزینه در سطح قابل قبولی قرار دارد (β=۰.۳۹، R²=۰.۵۴). علاوه بر این، نتایج مدل سوم نشان داد که استقرار سامانه هشدار سریع می تواند به طور معناداری موجب کاهش خسارات و افزایش تاب آوری شهری شود (β=۰.۴۴، R²=۰.۵۷). در مجموع، یافته های پژوهش نشان می دهد که سرمایه گذاری در سامانه هشدار سریع زلزله می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر مدیریت ریسک و کاهش خسارات احتمالی زلزله در شهر شیراز مورد توجه مدیران شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سامانه هشدار سریع زلزله ، تحلیل هزینه–فایده ، مدیریت بحران شهری ، تاب آوری شهری ، شهرداری شیراز.