بررسی چالش های حقوقی و بایسته های تقنینی در جرم انگاری شنود غیرمجاز سایبری

جرم شنود غیرمجاز سایبری به عنوان یکی از چالش های بنیادین در حوزه جرایم علیه محرمانگی داده ها، در نظام حقوقی ایران با تکیه بر قانون جرایم رایانه ای و قانون مجازات اسلامی مورد جرم انگاری قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع ارکان این جرم، به واکاوی عناصر قانونی، مادی و معنوی و چالش های ناشی از آن در فضای دیجیتال می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که گسترش مفهوم شنود به دسترسی های الکترونیکی و ابهام در وضعیت داده های ذخیره شده، در کنار چالش های اجرایی نظیر کمبود متخصصان و عدم شفافیت در تعیین مصادیق جرایم مهم، ضرورت بازنگری تقنینی و تدوین چارچوبی سخت گیرانه برای صدور مجوز قضایی را دوچندان کرده است. تحلیل رویه قضایی، به ویژه در سال های اخیر، موید تاکید دستگاه قضا بر ضرورت رعایت قانون اساسی و لزوم اخذ مجوز قانونی برای تضمین حریم خصوصی است. در نهایت، این نوشتار پیشنهاد می دهد که با به روزرسانی قوانین و تدوین دستورالعمل های شفاف، ضمن حفظ امنیت فضای سایبر، از حقوق شهروندی در برابر دسترسی های غیرقانونی صیانت شود.

کلیدواژه ها:

شنود غیرمجاز ، فضای سایبر ، حریم خصوصی ، قانون جرایم رایانه ای ، رویه قضایی ، مجوز قضایی