بررسی ارتباط مصرف خودسرانه مکمل های ورزشی با بروز علائم گوارشی و قلبی عروقی در ورزشکاران

این پژوهش با هدف بررسی ارتباط مصرف خودسرانه مکمل های ورزشی با بروز علائم گوارشی و قلبی عروقی در ورزشکاران باشگاهی انجام شد. نتایج نشان داد مصرف مکمل ها در میان ورزشکاران بسیار شایع است و بیشتر افراد حداقل یک نوع مکمل (پروتئین، کراتین، پیش تمرین، چربی سوز، نوشیدنی انرژی زا و…) را در سه ماه اخیر استفاده کرده اند، در حالی که بخش عمده این مصرف، خودسرانه و بر اساس توصیه مربیان، دوستان یا فروشندگان صورت می گیرد، نه تحت نظارت پزشک یا متخصص تغذیه. بیش از نیمی از شرکت کنندگان حداقل یک علامت گوارشی یا قلبی –عروقی (تهوع، سوزش معده، دل پیچه، اسهال، تپش قلب، احساس افزایش فشار خون، سرگیجه، تنگی نفس) را در دوره مصرف گزارش کردند و تحلیل ها نشان داد احتمال بروز این علائم در مصرف کنندگان خودسرانه، تقریبا دو برابر مصرف کنندگان تحت نظر است؛ این ارتباط حتی پس از کنترل سن، جنس، BMI، نوع ورزش و تعداد مکمل ها در مدل رگرسیون لجستیک نیز معنادار باقی ماند.این الگو با شواهد بین المللی درباره عوارض مکمل های پیش تمرین، چربی سوزها و نوشیدنی های انرژی زا هم خوان است؛ مطالعات نشان داده اند که این محصولات به دلیل داشتن کافئین بالا، ترکیبات سمپاتومیمتیک مثل سینفرین و گاهی مواد تقلبی، با تاکی کاردی، افزایش فشار خون، درد قفسه سینه، آریتمی و نیز تهوع، استفراغ و اسهال مرتبط هستند، به ویژه وقتی بدون مشاوره و همراه با دیگر منابع کافئین مصرف می شوند. در کنار این، داده های بدنسازان ایرانی نیز تصویر مشابهی از شیوع بالا، مصرف خودسرانه و گزارش عوارض مختلف ارائه می کند. بر این اساس، نتیجه کلی پژوهش آن است که در ورزشکاران باشگاهی، تنها نوع مکمل مهم نیست، بلکه «نحوه مصرف» عامل کلیدی خطر است؛ مصرف خودسرانه مکمل ها، به خصوص فرآورده های محرک، یک رفتار پرریسک برای قلب و دستگاه گوارش محسوب می شود و کاهش این خطر مستلزم آموزش مربیان و ورزشکاران، تقویت نقش متخصصان تغذیه و پزشکان در باشگاه ها و افزایش نظارت بر کیفیت و برچسب گذاری مکمل ها است

کلیدواژه ها:

مکمل ورزشی ، انرژی زا ، کراتین ، پروتئین ، چربی سوزی