تحلیل حقوقی سازوکارهای شهرداری در مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریبی در ایران

مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریبی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی در شهرهای معاصر مطرح است و افزایش سریع شهرنشینی و توسعه پروژه های عمرانی، حجم این نوع پسماندها را به طور قابل توجهی افزایش داده است. مدیریت صحیح این پسماندها نه تنها در کاهش آلودگی های زیست محیطی موثر است، بلکه می تواند از طریق بازیافت و استفاده مجدد از مصالح، به حفظ منابع طبیعی و تحقق اهداف توسعه پایدار کمک کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل حقوقی سازوکارهای شهرداری در مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریبی در ایران انجام شده و با رویکردی توصیفی تحلیلی به بررسی چارچوب های قانونی، سیاست ها و چالش های اجرایی در این حوزه می پردازد. در بخش نخست، مروری بر ادبیات و تجربیات جهانی مدیریت پسماندهای ارائه شده و سیاست ها و چارچوب های مقرراتی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که کشورهایی مانند اعضای اتحادیه اروپا، ایالات متحده، ژاپن و کره جنوبی با تدوین قوانین جامع، تعیین اهداف مشخص برای بازیافت، استفاده از فناوری های نوین و ایجاد زیرساخت های پیشرفته توانسته اند نظام های کارآمدی در مدیریت این نوع پسماندها ایجاد کنند. در مقابل، بسیاری از کشورهای در حال توسعه با چالش هایی نظیر کمبود زیرساخت، ضعف چارچوب های قانونی، محدودیت منابع مالی و ضعف در اجرای مقررات مواجه اند. در ادامه، جایگاه حقوقی شهرداری ها در ایران بر اساس قوانین و مقررات موجود مورد تحلیل قرار گرفته است. بر اساس قانون مدیریت پسماندها مصوب ۱۳۸۳ و آیین نامه اجرایی آن، مسئولیت مدیریت اجرایی پسماندهای عادی از جمله نخاله های ساختمانی در محدوده شهرها بر عهده شهرداری ها قرار دارد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت اصلاح و تقویت چارچوب های حقوقی مدیریت پسماندهای ساختمانی در ایران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

پسماندهای ساختمانی و تخریبی ، مدیریت پسماند شهری ، شهرداری ها ، حقوق محیط زیست ، ، توسعه پایدار شهری.