جرایم ناشی از هوش مصنوعی : چالش های نوظهور در نظام حقوقی کیفری

گسترش شتابان فناوری هوش مصنوعی، ضمن ایجاد فرصت های گسترده در حوزه های مختلف، بستر شکل گیری پدیده های مجرمانه جدیدی را نیز فراهم کرده است. این فناوری، به ویژه در قالب سامانه های خودمختار و خودیادگیر، مفاهیم بنیادین حقوق کیفری از جمله «مسئولیت شخصی»، «عنصر روانی»، «رابطه سببیت» و «قابلیت انتساب» را با چالش های جدی مواجه ساخته است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، ضمن تبیین مفهوم جرایم ناشی از هوش مصنوعی، مهم ترین چالش های حقوق کیفری در این زمینه را بررسی کرده و در نهایت، برخی راهکارهای تقنینی و سیاست جنایی را پیشنهاد می کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که در وضعیت کنونی، انتساب مسئولیت کیفری به خود سامانه هوش مصنوعی با مبانی کلاسیک حقوق جزا سازگار نیست؛ با این حال، برای جلوگیری از خلا مسئولیت، باید بر مسئولیت اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در طراحی، تولید، آموزش، نظارت و بهره برداری از این سامانه ها تاکید کرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت کیفری ، جرایم سایبری ، مسئولیت مبتنی بر تقصیر ، شفافیت الگوریتمی