بررسی مرگ و آیین های مرتبط با آن در دوره ساسانی

آیین های مرگ و جهان پس از آن، از مهم ترین مولفه های فرهنگی و هویتی در ایران باستان به شمار می روند. پژوهش حاضر با هدف بررسی همه جانبه آیین های مرگ در دوره ساسانی، به تحلیل مبانی دینی، هستی شناختی، مناسک عملی و کارکردهای اجتماعی این پدیده می پردازد‎.‎ این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به شیوه کتابخانه ای، با تکیه بر متون دینی زرتشتی و منابع تاریخی انجام شده است‎.‎ بررسی ها نشان می دهد که با پیوند دین و دولت در عصر ساسانی، مرگ مبتنی بر ثنویت زرتشتی به عنوان پدیده ای اهریمنی تبیین شد. مناسک مرتبط با آن شامل مراحلی دقیق از لحظه احتضار ، قوانین سخت گیرانه تطهیر، شیوه تدفین در دخمه ها برای حفظ پاکی عناصر مقدس، و همچنین باور به سفر روح و داوری در گذرگاه چینود بوده است. افزون بر این، آیین های یادبود و سوگ های حماسی، علاوه بر جنبه های اعتقادی، دارای کارکردهای مهم اجتماعی و سیاسی برای حکومت بوده اند. مناسک مرگ در عصر ساسانی صرفا مجموعه ای از باورهای فردی و معادشناختی نبود، بلکه نظام درهم تنیده ای از الهیات زرتشتی، قوانین فقهی حفظ طهارت و ساختارهای اجتماعی و سیاسی بود که نقشی محوری در انسجام بخشی به هویت جامعه ساسانی ایفا می کرد‎.‎

کلیدواژه ها:

دوره ساسانی ، مرگ ، دخمه ، سوگواری ، دین زرتشت