تحلیل محتوای ارزش های فرهنگ اجتماعی در کتاب جامعه شناسی دوره دوم متوسطه

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای ارزش های فرهنگ اجتماعی در کتاب های جامعه شناسی دوره دوم متوسطه انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی با رویکرد تحلیل محتوای آمیخته (کمی و کیفی) بود. جامعه آماری شامل تمامی کتاب های جامعه شناسی ۱، ۲ و ۳ در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ بود که به روش تمام شماری بررسی شدند. واحد تحلیل شامل جملات، عبارات و تصاویر کتاب ها بود و داده ها با استفاده از نرم افزار MaxQDA کدگذاری و تحلیل شدند. یافته ها حاکی از آن بوده که در میان مولفه های ارزش های فرهنگ اجتماعی، «عقاید، باورها و نگرش ها» با ۱۴۸ مورد بیشترین فراوانی را داشت و پس از آن «مساوات طلبی» با ۱۰۳ مورد و «دین مداری» با ۴۹ مورد قرار گرفتند. در مقابل، مولفه «ترویج وجدان کاری» با ۲ مورد کمترین فراوانی را به خود اختصاص داد. نتایج نشان داد که کتاب های جامعه شناسی بیشتر بر ارزش های هویتی، دینی و عدالت محور تاکید داشته و در زمینه ارزش های مرتبط با فرهنگ کار، مسئولیت پذیری اجتماعی و توسعه پایدار با ضعف مواجه اند. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که اگرچه محتوای این کتاب ها در انتقال ارزش های فرهنگی و هویتی نسبتا موفق عمل کرده است، اما بازنگری و ایجاد توازن میان ارزش های سنتی، اجتماعی و مهارتی برای پاسخگویی به نیازهای جامعه معاصر ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، ارزش های اجتماعی ، جامعه شناسی ، دوره دوم متوسطه