تحلیل محتوای ارزش های فرهنگ سنتی در کتاب جامعه شناسی دوره دوم متوسطه

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای ارزش های فرهنگ سنتی در کتاب های جامعه شناسی دوره دوم متوسطه انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی با رویکرد تحلیل محتوای آمیخته (کمی و کیفی) بود. جامعه آماری شامل تمامی کتاب های جامعه شناسی ۱، ۲ و ۳ در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ بود که به روش تمام شماری بررسی شدند. واحد تحلیل شامل جملات، عبارات و تصاویر کتاب ها بود و داده ها با استفاده از نرم افزار‎ MaxQDA ‎کدگذاری و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که در میان مولفه های ارزش های فرهنگ سنتی، «رفتار و آداب و رسوم» با ۳۲ مورد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده و پس از آن «پایبندی به سنت ها» با ۸ مورد و «استقلال فکری، سیاسی و عاطفی» با ۷ مورد قرار دارند. نتایج نشان داد که کتاب های جامعه شناسی در بازنمایی سنت ها، آداب اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی جامعه ایرانی نسبتا موفق عمل کرده اند، اما در تقویت مولفه هایی نظیر استقلال فکری و پرورش نگرش انتقادی دانش آموزان با محدودیت مواجه اند. در مجموع، یافته ها بیانگر آن است که ایجاد توازن میان حفظ ارزش های سنتی و تقویت مهارت های فکری و فرهنگی نوین، ضرورتی اساسی در بازنگری برنامه های درسی علوم اجتماعی محسوب می شود‎.‎

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، ارزش های سنتی ، جامعه شناسی ، دوره دوم متوسطه