بررسی نقش آموزش حل تعارضات در تقویت هوش اجتماعی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش حل تعارضات بر تقویت هوش اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. هوش اجتماعی به عنوان توانایی درک موثر موقعیت های اجتماعی، تشخیص احساسات و مقاصد دیگران، و برقراری تعاملات سازنده تعریف می شود. از آنجا که محیط های آموزشی به طور طبیعی بستر بروز تعارضات میان فردی هستند، توانایی حل این تعارضات به شیوه ای منطقی و غیرخشونت آمیز، یکی از مولفه های اساسی هوش اجتماعی به شمار می رود. در این مقاله، با مرور نظام مند پژوهش های پیشین، تاثیر آموزش راهبردهای حل تعارض (مانند مذاکره، میانجی گری، همدلی، گوش دادن فعال و کنترل خشم) بر ابعاد مختلف هوش اجتماعی شامل آگاهی اجتماعی، پردازش اطلاعات اجتماعی، مهارت های تعامل اجتماعی و حل مسئله اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که آموزش منظم و هدفمند حل تعارضات در دوره های تحصیلی، به ویژه در مقطع ابتدایی و نوجوانی، به طور معناداری توانایی دانش آموزان را در شناسایی دیدگاه های متفاوت، مدیریت هیجانات منفی در موقعیت های تعارض زا، انتخاب پاسخ های مناسب اجتماعی و برقراری روابط پایدار و مثبت با همسالان و معلمان افزایش می دهد. همچنین، نتایج بیانگر آن است که دانش آموزانی که در برنامه های آموزش حل تعارض شرکت کرده اند، نه تنها از هوش اجتماعی بالاتری برخوردارند، بلکه رفتارهای پرخاشگرانه و طردشدگی اجتماعی کمتری از خود نشان می دهند. به طور کلی، مقاله حاضر نشان می دهد که گنجاندن آموزش حل تعارضات در برنامه های درسی و فعالیت های فوق برنامه مدارس، یک راهبرد موثر برای ارتقاء هوش اجتماعی، بهبود جو کلاس و پیشگیری از خشونت های مدرسه ای است. بنابراین، توانمندسازی معلمان در زمینه آموزش راهبردهای حل تعارض و طراحی محیط های یادگیری تعامل محور، از الزامات نظام آموزشی کارآمد در عصر حاضر محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش حل تعارضات ، هوش اجتماعی ، دانش آموزان ، مهارت های بین فردی ، همدلی ، تعاملات اجتماعی