نظم بین المللی مبتنی بر قواعد یا مبتنی بر قدرت؟

نظم بین المللی همواره یکی از موضوعات اساسی در روابط بین الملل بوده و پژوهشگران همواره در پی تحلیل ماهیت و سازوکارهای آن بوده اند. در دهه های اخیر، بحث بر سر این موضوع شدت یافته است که آیا نظم جهانی بیشتر مبتنی بر قواعد و قوانین بین المللی است یا قدرت و سلطه هژمونیک کشورها. اهمیت این موضوع با ظهور رقابت های اقتصادی، تحولات سیاسی و فناوری های نوین مانند دیپلماسی فضایی و حکمرانی بین المللی افزایش یافته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل دو رویکرد اصلی نظم بین المللی، شامل نظم مبتنی بر قدرت و نظم مبتنی بر قواعد، و شناسایی مزایا، محدودیت ها و تعامل میان آن ها است تا تصویری جامع از ماهیت و روندهای آتی نظم جهانی ارائه شود. روش تحقیق کیفی، توصیفی و کتابخانه ای است و داده ها از منابع علمی و پژوهشی معتبر، شامل مقالات علمی، فصلنامه ها و پیش چاپ ها، و با استفاده از پایگاه های علمی مانند سیویلیکا، SID، نورمگز، مگ ایران و گوگل اسکولار گردآوری و تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که نظم مبتنی بر قدرت، ثبات سریع و پاسخ دهی به بحران ها را فراهم می کند اما با محدودیت هایی مانند نابرابری و بی عدالتی همراه است، در حالی که نظم مبتنی بر قواعد مشروعیت و همکاری میان کشورها را افزایش می دهد اما وابسته به پذیرش و حمایت قدرت های بزرگ است. چشم انداز آینده نشان می دهد که ترکیب هوشمندانه قدرت و قواعد، همراه با تقویت نهادهای بین المللی و اعتبار آن ها، کلید دستیابی به نظم پایدار جهانی خواهد بود‎.‎

کلیدواژه ها:

نظم بین المللی ، قدرت ، قواعد ، هژمونی