تبیین سناریوهای فراروی بحران آب و چالش های هیدروپلیتیک در ایران

بحران آب در ایران چالش های گسترده ای برای کشور رقم زده است. در این راستا؛ هدف از مقاله حاضر که ماهیتی کاربردی دارد، تبیین سناریوهای فراروی بحران آب و چالش های هیدروپلیتیک در ایران است. روش شناسی حاکم بر پژوهش توصیفی- تحلیلی است و داداه های پژوهش با روش کتابخانه ای- میدانی جمع آوری و با نرم افزار Scenario Wizard تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد هفت متغیر تغییر اقلیم، الگوی بارش و مصرف آب در ایران، نابودی آبخوان ها، فرونشست دشت ها، انتقال میان حوضه ای آب، فزایندگی تنش های آبی و کنش های سیاسی آب پایه در بحران آب و چالش های هیدروپلیتیک ایران نقش اساسی دارند. در راستای متغیرهای راهبردی و حالت های تدوین شده نتایج پژوهش نشان داد؛ سناریو بحرانی با عنوان تبخیر سرزمین محتمل ترین سناریو فراروی بحران آب و چالش های هیدروپلیتیک در ایران است. بنابراین تنها گذار از مدیریت بخشی به حکمرانی اضطراری و امنیتی آب، همراه با بازتعریف الگوی کشت، حذف یارانه های پنهان آب، مهاجرت دهی هدفمند از دشت های فروپاشیده و دیپلماسی فعال فرامرزی، می تواند ایران را از تحقق سناریوی تبخیر سرزمین نجات دهد؛ در غیر این صورت، کشور با بحران آبی و مهاجرت گسترده مواجه خواهد شد.

کلیدواژه ها:

بحران آب ، هیدروپلیتیک ، تبخیر سرزمین ، حکمرانی اضطراری و امنیتی آب.