شناسایی میزان و نوع تهدیدات نرم موثر بر هویت فرهنگی شهر زاهدان

هویت فرهنگی شهرها در جهان معاصر، به ویژه در بستر جهانی شدن، توسعه فناوری های ارتباطی، گسترش شبکه های اجتماعی و تشدید جابه جایی های فرهنگی، بیش از پیش در معرض دگرگونی و فرسایش قرار گرفته است. در این میان، شهرهای مرزی و چندفرهنگی، به علت موقعیت جغرافیایی، تنوع قومی، پیوندهای فرامرزی و حساسیت های اجتماعی، آسیب پذیری بیشتری نسبت به تهدیدات نرم دارند. شهر زاهدان به عنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان، یکی از کانون های مهم فرهنگی و جغرافیایی کشور است که در آن، هم زمان ظرفیت های غنی هویتی و زمینه های بالقوه تهدید نرم مشاهده می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان و نوع تهدیدات نرم موثر بر هویت فرهنگی شهر زاهدان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است و با اتکا به مطالعات کتابخانه ای و تحلیل مفهومی تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین تهدیدات نرم موثر بر هویت فرهنگی زاهدان شامل نفوذ رسانه های فراملی و شبکه های اجتماعی، گسترش سبک زندگی مصرف گرایانه و جهانی شده، کاهش انتقال بین نسلی میراث فرهنگی، فرسایش زبان و نشانه های بومی، تضعیف فضاهای عمومی هویت محور و بازنمایی های کلیشه ای از فرهنگ محلی است. همچنین نتایج حاکی از آن است که این تهدیدات در صورت هم افزایی با نابرابری فضایی، ضعف سیاست گذاری فرهنگی و کاهش سرمایه اجتماعی، می توانند به تضعیف حس تعلق و انسجام فرهنگی در سطح شهر منجر شوند. در پایان، راهبردهایی برای بازآفرینی هویت فرهنگی، تقویت تاب آوری فرهنگی و ارتقای برنامه ریزی شهری مبتنی بر هویت ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، تهدیدات نرم ، شهر زاهدان ، جهانی شدن ، برنامه ریزی فرهنگی