بررسی عوامل تحریف معنوی در فهم احادیث

فهم روشمند احادیث به عنوان دومین رکن رکین استنباط معارف دینی، همواره در معرض آسیب های معرفتی قرار دارد که در راس آن ها «تحریف معنوی» قرار می گیرد. تحریف معنوی به معنای دگرگون سازی مراد واقعی متکلم، علیرغم حفظ ساختار لفظی کلام است که منجر به برداشت های ناصواب از سنت می گردد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-انتقادی به واکاوی عوامل دخیل در این پدیده پرداخته و نشان می دهد که تحریف معنوی صرفا یک خطای فردی نیست، بلکه ریشه در عواملی همچون «پیش فرض های کلامی مفسر»، «نادیده گرفتن قرائن حالیه و مقالیه»، «تقطیع ناصواب روایات» و «فقدان دانش فقه الحدیثی» دارد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که برای صیانت از ساحت قدسی وحی بیانی، باید با تکیه بر مبانی اصولی و در نظر گرفتن منظومه فکری معصومان (ع)، از رویکردهای تک ساحتی و تفسیرهای به رای پرهیز کرد تا بدین وسیله فاصله میان «ذهن مفسر» و «مراد جدی معصوم» به حداقل ممکن برسد.

کلیدواژه ها:

تحریف معنوی ، فهم حدیث ، تفسیر به رای ، سیاق حدیث ، بستر تاریخی ، هرمنوتیک.