چگونه توانستم با آموزش محیط زیست، رفتارهای مسئولانه دانش آموزان را در قبال طبیعت تقویت کنم؟

پژوهش حاضر با عنوان «چگونه توانستم با آموزش محیط زیست، رفتارهای مسئولانه دانش آموزان را در قبال طبیعت تقویت کنم؟» با هدف افزایش آگاهی زیست محیطی، نهادینه سازی رفتارهای مسئولانه و ارتقای حس مسئولیت پذیری دانش آموزان نسبت به حفظ محیط زیست در دبیرستان حضرت زینب (متوسطه اول) شهرستان علی آباد کتول انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، مشاهده بی توجهی برخی دانش آموزان به اصول حفاظت از محیط زیست، از جمله رها کردن زباله در محیط مدرسه، مصرف نادرست منابع طبیعی و مشارکت اندک در فعالیت های زیست محیطی بود. این پژوهش به روش اقدام پژوهی و با استفاده از شیوه های مختلف گردآوری اطلاعات انجام گرفت. در مرحله شواهد یک، اطلاعات از طریق مشاهده مستقیم رفتار دانش آموزان، گفت وگو با آنان، مصاحبه با همکاران و اولیا، بررسی وضعیت محیط مدرسه و ثبت مشاهدات جمع آوری شد. پس از تحلیل داده ها، راهکارهایی نظیر آموزش مفاهیم محیط زیستی در کلاس علوم، برگزاری فعالیت های گروهی، اجرای مسابقات فرهنگی، تولید پوسترهای آموزشی، تشویق دانش آموزان به مشارکت در پاکسازی محیط مدرسه و ترویج فرهنگ صرفه جویی در منابع اجرا گردید. در مرحله شواهد دو، مجددا با استفاده از مشاهده، مصاحبه، پرسش و بررسی عملکرد دانش آموزان، میزان اثربخشی اقدامات انجام شده ارزیابی شد. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای برنامه های آموزشی و مشارکتی موجب افزایش آگاهی دانش آموزان نسبت به مسائل محیط زیستی، بهبود رفتار آنان در حفظ پاکیزگی محیط، کاهش ریختن زباله، افزایش همکاری در فعالیت های گروهی و تقویت احساس مسئولیت در قبال طبیعت شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که آموزش هدفمند و مستمر محیط زیست، همراه با مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های عملی، نقش موثری در ایجاد و تقویت رفتارهای مسئولانه زیست محیطی دارد و می تواند زمینه ساز شکل گیری نگرش های مثبت و پایدار نسبت به حفاظت از محیط زیست در دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش محیط زیست ، رفتار مسئولانه ، حفاظت از طبیعت ، دانش آموزان ، اقدام پژوهی.