ارزیابی خطاهای دانش آموزان در حل مسائل کلامی بر اساس تحلیل نیومنی

حل مسائل کلامی ریاضی، یکی از چالش برانگیزترین مهارت های شناختی برای دانش آموزان در تمام مقاطع تحصیلی است. با وجود اهمیت بالای این مهارت در درک مفاهیم ریاضی و کاربرد آن در زندگی روزمره، بسیاری از دانش آموزان در حل مسائل کلامی با مشکل مواجه هستند و خطاهای متنوعی از خود نشان می دهند. یکی از جامع ترین و کاربردی ترین چارچوب ها برای تحلیل و طبقه بندی خطاهای دانش آموزان در حل مسائل کلامی، «تحلیل نیومنی» است که توسط آن نیومنی (۱۹۷۷) ارائه شده است. این چارچوب پنج سطح خطا را شناسایی می کند: ۱) خطای خواندن (ناتوانی در خواندن صحیح کلمات مسئله)، ۲) خطای درک (ناتوانی در درک معنای مسئله)، ۳) خطای تبدیل (ناتوانی در تبدیل اطلاعات کلامی به ساختار ریاضی)، ۴) خطای فرایند (ناتوانی در اجرای عملیات ریاضی صحیح)، و ۵) خطای رمزگذاری (ناتوانی در ارائه پاسخ نهایی به صورت قابل قبول). این مقاله با روش مرور نظام مند و تحلیل ترکیبی ۶۵ مطالعه انجام شده در ایران و جهان (از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴)، به بررسی کاربرد تحلیل نیومنی در ارزیابی خطاهای دانش آموزان در حل مسائل کلامی و شناسایی رایج ترین خطاها در هر سطح می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بیشترین خطاهای دانش آموزان در سطوح «تبدیل» و «فرایند» رخ می دهد و خطاهای سطح «خواندن» کمترین فراوانی را دارند. همچنین مشخص شد که الگوی خطاها بر اساس پایه تحصیلی، جنسیت، و نوع مسئله (کلامی ساده در مقابل پیچیده) تفاوت معناداری دارد. تحلیل نیومنی نه تنها به عنوان ابزاری برای تشخیص خطاها، بلکه به عنوان مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی هدفمند و شخصی سازی شده عمل می کند. در پایان، راهکارهای عملی برای معلمان به منظور کاهش خطاهای دانش آموزان در هر یک از پنج سطح تحلیل نیومنی ارائه می شود

کلیدواژه ها:

تحلیل نیومنی ، خطاهای حل مسئله ، مسائل کلامی ریاضی ، ارزیابی تشخیصی ، آموزش ریاضی.