بررسی اثر آموزش مبتنی بر بازی های آموزشی بر مهارت های شناختی و توجه دانش آموزان ابتدایی

آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش اساسی در رشد و توسعه توانایی های ذهنی، شناختی و رفتاری کودکان ایفا می کند. در دنیای امروز که تغییرات علمی، فناوری و اجتماعی با سرعتی بی سابقه در حال وقوع است، نظام های آموزشی بیش از گذشته نیازمند بهره گیری از روش های نوین و اثربخش برای ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان هستند. در این میان، توجه به ویژگی های رشدی کودکان و استفاده از شیوه هایی که بتوانند انگیزه، مشارکت و یادگیری فعال آنان را افزایش دهند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از رویکردهای نوین و مورد توجه در سال های اخیر، آموزش مبتنی بر بازی های آموزشی است که توانسته جایگاه مهمی در فرآیند یاددهی یادگیری پیدا کند. دوره ابتدایی از حساس ترین و سرنوشت سازترین مراحل رشد انسان به شمار می رود. در این دوره، بسیاری از توانایی های شناختی از جمله ادراک، حافظه، توجه، استدلال، حل مسئله، خلاقیت و تفکر انتقادی شکل می گیرند و توسعه می یابند. موفقیت تحصیلی دانش آموزان در سال های بعد تا حد زیادی به کیفیت رشد این مهارت ها در دوران کودکی وابسته است. از این رو، پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت همواره در جستجوی روش هایی بوده اند که بتوانند ضمن ایجاد محیطی جذاب و پویا، رشد مهارت های شناختی دانش آموزان را تسهیل کنند. مهارت های شناختی مجموعه ای از فرآیندهای ذهنی هستند که فرد از طریق آن ها اطلاعات را دریافت، پردازش، ذخیره و بازیابی می کند. این مهارت ها شامل توجه، حافظه، ادراک، زبان، استدلال، تصمیم گیری و حل مسئله می شوند. رشد مناسب این توانایی ها نقش تعیین کننده ای در یادگیری موثر، پیشرفت تحصیلی و سازگاری اجتماعی کودکان دارد. پژوهش ها نشان داده اند که ضعف در مهارت های شناختی می تواند منجر به افت تحصیلی، کاهش انگیزه یادگیری و بروز مشکلات رفتاری در دانش آموزان شود. بنابراین، تقویت این مهارت ها یکی از اهداف اصلی برنامه های آموزشی در دوره ابتدایی محسوب می شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اثر آموزش مبتنی بر بازی های آموزشی بر مهارت های شناختی و توجه دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش مبتنی بر بازی های آموزشی می تواند به طور معناداری موجب بهبود مهارت های شناختی و افزایش سطح توجه دانش آموزان ابتدایی شود و در ارتقای کیفیت یادگیری و مشارکت فعال آنان نقش موثری ایفا کند. بنابراین، به کارگیری هدفمند این رویکرد در نظام آموزشی می تواند به عنوان راهکاری کارآمد برای بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بازی آموزشی ، آموزش ، یادگیری ، مهارت شناختی ، توجه دانش آموزان