واکاوی نقش معلم در فضای یادگیری ترکیبی مبتنی بر نظریه های جدید کنش متقابل تربیتی

تحولات پرشتاب فناوری های دیجیتال، گسترش بسترهای آموزش الکترونیکی و تغییر الگوهای تعامل در محیط های یادگیری، زمینه ساز ظهور و توسعه الگوی «یادگیری ترکیبی» شده است؛ الگویی که می کوشد با تلفیق ظرفیت های آموزش حضوری و آموزش مجازی، کیفیت یاددهی یادگیری را ارتقا بخشد و پاسخ گوی نیازهای متنوع یادگیرندگان در عصر جدید باشد. در این میان، نقش معلم از جایگاه سنتی انتقال دهنده دانش فراتر رفته و به نقشی چندلایه، پویا و تعاملی تبدیل شده است. مقاله حاضر با هدف واکاوی نقش معلم در فضای یادگیری ترکیبی مبتنی بر نظریه های جدید کنش متقابل تربیتی تدوین شده است. در این پژوهش، ضمن تبیین مفهومی یادگیری ترکیبی و بررسی ابعاد نظری کنش متقابل تربیتی، نقش های نوین معلم از جمله تسهیل گر یادگیری، طراح آموزشی، هدایت گر تعاملات، پشتیبان عاطفی، ارزیاب فرایندی و کنشگر فناورانه مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که موفقیت یادگیری ترکیبی صرفا به بهره گیری از ابزارهای فناورانه وابسته نیست، بلکه تا حد زیادی به کیفیت تعاملات تربیتی، مهارت حرفه ای معلم در مدیریت محیط های چندوجهی یادگیری و توانایی او در بازآفرینی روابط آموزشی وابسته است. همچنین نظریه های جدید تربیتی، از جمله سازنده گرایی، سازنده گرایی اجتماعی، پیوندگرایی، نظریه حضور اجتماعی، نظریه گفت وگوی آموزشی و رویکردهای تعاملی نوین، همگی بر این نکته تاکید دارند که معلم در فضای یادگیری ترکیبی باید بستر شکل گیری معنا، مشارکت، هم اندیشی و خودتنظیمی را فراهم آورد. بر اساس نتایج، بازتعریف هویت حرفه ای معلم، توانمندسازی وی در حوزه طراحی و راهبری یادگیری ترکیبی، و توجه به ابعاد انسانی و ارتباطی آموزش، از الزامات اساسی نظام های آموزشی در عصر دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

معلم ، یادگیری ترکیبی ، کنش متقابل تربیتی ، تعامل آموزشی ، نظریه های نوین یادگیری ، آموزش الکترونیکی.