بررسی جایگاه قرارداد های هوشمند در حقوق قراردادها داد ها با تاکید بر اعتبار و آثار و چالش های آن

با ظهور فناوری زنجیره بلوکی (Blockchain)، مفهوم «قرارداد هوشمند» به عنوان پروتکل های رایانه ای خوداجرا، پارادایم سنتی حقوق قراردادها را با چالشی بنیادین مواجه کرده است. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه این قراردادها در نظام حقوقی موجود، به بررسی ماهیت آن ها می پردازد. برخلاف تصور عامه، قرارداد هوشمند لزوما یک قرارداد مستقل نیست، بلکه می تواند تجلی دیجیتالی از یک توافق ارادی باشد که با استفاده از کدنویسی، اجرای خودکار تعهدات را تضمین می کند. این مطالعه ضمن تحلیل مبانی اعتبار این قراردادها بر پایه اصول «رضایت»، «موضوع» و «علت»، به بررسی آثار حقوقی ناشی از خودکارسازی (Automation) می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه قراردادهای هوشمند پتانسیل بالایی در کاهش هزینه های مبادله و حذف واسطه ها دارند، اما فقدان مکانیسم های اصلاحی (مانند تغییر یا فسخ قرارداد) و دشواری در تطبیق مفاهیم انتزاعی حقوقی (مانند حسن نیت یا عدم تعرض) با کدهای ریاضیاتی، از جمله چالش های جدی هستند. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت بازنگری در قواعد آمره و ایجاد یک چارچوب قانونی برای پیوند میان «کد» و «قانون» تاکید می ورزد.