بررسی نقش هوش هیجانی در یادگیری، کنترل استرس، بهبود روابط کلاسی و افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان

در دنیای امروز، نظام های آموزشی تنها بر انتقال دانش و اطلاعات تمرکز ندارند، بلکه پرورش همه جانبه دانش آموزان در ابعاد شناختی، عاطفی، اجتماعی و رفتاری به یکی از مهم ترین اهداف تعلیم و تربیت تبدیل شده است. پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی بر این باورند که موفقیت تحصیلی دانش آموزان صرفا به توانایی های شناختی و بهره هوشی وابسته نیست، بلکه عوامل هیجانی و عاطفی نیز نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، سازگاری اجتماعی، سلامت روان و پیشرفت تحصیلی آنان ایفا می کنند. در این میان، مفهوم «هوش هیجانی» به عنوان یکی از مهم ترین سازه های روان شناختی در دهه های اخیر توجه بسیاری از متخصصان تعلیم و تربیت، روان شناسان و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کرده است. هوش هیجانی به توانایی فرد در شناخت، درک، مدیریت و استفاده موثر از هیجان های خود و دیگران اشاره دارد و می تواند زمینه ساز موفقیت فرد در ابعاد مختلف زندگی از جمله تحصیل، روابط اجتماعی و سازگاری روانی باشد. دوران دانش آموزی یکی از حساس ترین مراحل رشد انسان محسوب می شود. در این دوره، دانش آموزان علاوه بر مواجهه با چالش های آموزشی، با تغییرات جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی متعددی نیز روبه رو هستند. فشارهای ناشی از امتحانات، انتظارات خانواده، رقابت های تحصیلی، روابط با همسالان و معلمان و همچنین نگرانی درباره آینده می تواند سطح قابل توجهی از استرس و تنش روانی را در آنان ایجاد کند. در چنین شرایطی، برخورداری از مهارت های هیجانی و توانایی مدیریت احساسات می تواند نقش مهمی در کاهش فشارهای روانی و افزایش سازگاری فرد ایفا نماید. دانش آموزانی که از هوش هیجانی بالاتری برخوردار هستند، معمولا بهتر می توانند احساسات خود را کنترل کنند، در شرایط دشوار تصمیمات منطقی تری بگیرند و با مشکلات و چالش های تحصیلی به شیوه ای موثرتر مقابله نمایند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش هوش هیجانی در یادگیری، کنترل استرس، بهبود روابط کلاسی و افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هوش هیجانی یکی از مهم ترین عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی، یادگیری موثر، کنترل استرس و بهبود روابط اجتماعی دانش آموزان است. دانش آموزانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردارند، توانایی بیشتری در مدیریت هیجان ها، مقابله با فشارهای روانی، برقراری ارتباط موثر با معلمان و همسالان و حفظ انگیزه برای دستیابی به اهداف آموزشی دارند که این امر در نهایت به ارتقای عملکرد تحصیلی آنان منجر می شود.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، کنترل استرس ، روابط کلاسی ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان