سنتز سبز و کاتالیزوری مشتقات جدید اسپایرو/پلی هتروسیکل از واکنش چندجزئی آسنفتوکینون، ۴-آمینوکومارین و دایمدون با استفاده از L-proline به عنوان کاتالیست

ترکیبات اسپایرو و پلی هتروسیکل به عنوان دسته ای مهم از ترکیبات آلی با کاربردهای گسترده در شیمی دارویی و مواد پیشرفته، همواره مورد توجه شیمیدانان آلی بوده اند. در این پژوهش، یک روش سنتز سبز، کارآمد و یک پات برای تهیه مشتقات جدید اسپایرو/پلی هتروسیکل از واکنش سه جزئی آسنفتوکینون، ۴-آمینوکومارین و دایمدون در حضور کاتالیست آلی L-پرولین ارائه شده است. هدف اصلی این تحقیق، توسعه یک مسیر سنتزی سازگار با محیط زیست با استفاده از کاتالیستی غیرفلزی، ارزان قیمت و زیست سازگار برای ساخت اسکلت های هتروسیکلی پیچیده می باشد. روش پژوهش مبتنی بر واکنش چندجزئی در شرایط ملایم و بدون حلال یا در حلال سبز اتانول انجام شده و محصولات با استفاده از تکنیک های طیف سنجی شامل HNMR، CNMR، IR و آنالیز نقطه ذوب شناسایی و تعیین ساختار شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که کاتالیست L-پرولین با ایجاد تعادل اسید-باز و فعال سازی همزمان هسته دوستان و الکتروندوستان، مسیر واکنش را به صورت موثر کاتالیز کرده و محصولات با بازده بالا (۸۵-۹۵%) در زمان کوتاه (۳-۵ ساعت) حاصل می شوند. مطالعات مکانیسمی نشان می دهد که واکنش از طریق تراکم کربونیل، افزایش مایکل و سیکل زدایی درون مولکولی پیش می رود. نتایج این پژوهش نشان می دهد که روش توسعه یافته نه تنها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است، بلکه با اصول شیمی سبز از جمله کاهش مصرف حلال های سمی، استفاده از کاتالیست قابل بازیافت و کاهش مراحل جداسازی سازگاری کامل دارد. این رویکرد می تواند افق جدیدی در سنتز کتابخانه های ترکیبات اسپایرو با ارزش دارویی و بیولوژیکی بگشاید.واژگان کلیدی: سنتز سبز، L-پرولین، واکنش چندجزئی، اسپایرو، آسنفتوکینون، ۴-آمینوکومارین، دایمدون